Bộ Xây dựng bổ sung QCVN 18:2021/BXD vào tài liệu viện dẫn của các quy trình kiểm định 6 nhóm thiết bị thi công; bỏ giấy chứng nhận hợp quy khỏi hồ sơ và quy định lại cách xử lý kết quả không đạt đối với cần trục tháp, máy vận thăng, sàn treo nâng người. 
Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 42/2026/TT-BXD ngày 29/6/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của 3 thông tư về quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn đối với máy, thiết bị sử dụng trong thi công xây dựng, có hiệu lực từ ngày 15/8/2026. Ba văn bản được sửa đổi gồm: (i) Thông tư số 29/2016/TT-BXD, (ii) Thông tư số 11/2017/TT-BXD, (iii) và Thông tư số 09/2018/TT-BXD. Nội dung sửa đổi liên quan đến 6 nhóm máy, thiết bị: cần trục tháp; máy vận thăng; sàn treo nâng người; hệ thống cốp pha trượt; cần phân phối bê tông độc lập; máy khoan, máy ép cọc, đóng cọc.
Bổ sung QCVN 18:2021/BXD vào tài liệu viện dẫn
Nội dung áp dụng chung đối với cả 6 nhóm máy, thiết bị là bổ sung QCVN 18:2021/BXD - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong thi công xây dựng vào phần tài liệu viện dẫn của các quy trình kiểm định.
Đối với các quy trình ban hành kèm theo Thông tư số 29/2016/TT-BXD, QCVN 18:2021/BXD được bổ sung vào tài liệu viện dẫn của Quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn đối với cần trục tháp, ký hiệu QTKĐ: 01-2016/BXD; máy vận thăng, ký hiệu QTKĐ: 02-2016/BXD; sàn treo nâng người, ký hiệu QTKĐ: 03-2016/BXD.
Đối với Thông tư số 11/2017/TT-BXD, quy chuẩn được bổ sung vào tài liệu viện dẫn của Quy trình kiểm định hệ thống cốp pha trượt, ký hiệu QTKĐ: 04-2017/BXD và Quy trình kiểm định cần phân phối bê tông độc lập, ký hiệu QTKĐ: 05-2017/BXD.
Đối với máy khoan, máy ép cọc, đóng cọc, QCVN 18:2021/BXD được bổ sung vào mục 2 phần I và mục 2 phần II của Quy trình QTKĐ: 01-2018/BXD ban hành kèm theo Thông tư số 09/2018/TT-BXD.
Như vậy, từ ngày 15/8/2026, QCVN 18:2021/BXD được đưa vào hệ thống tài liệu viện dẫn của toàn bộ các quy trình nêu trên. Thông tư số 42/2026/TT-BXD không sửa các bước kiểm tra kỹ thuật, thử không tải, thử có tải hoặc thời hạn kiểm định của hệ thống cốp pha trượt, cần phân phối bê tông độc lập và máy khoan, máy ép cọc, đóng cọc.
Bỏ một thành phần hồ sơ đối với 3 loại thiết bị
Nhóm sửa đổi thứ hai chỉ áp dụng đối với cần trục tháp, máy vận thăng và sàn treo nâng người.
Thông tư số 42/2026/TT-BXD bãi bỏ nội dung “Giấy chứng nhận hợp quy do tổ chức có chức năng được cơ quan quản lý nhà nước chỉ định cấp theo quy định” tại phần kiểm tra hồ sơ của ba quy trình.
Cụ thể, nội dung này được bãi bỏ tại mục 7.2.1 của Quy trình QTKĐ: 01-2016/BXD đối với cần trục tháp; mục 7.2.1 của Quy trình QTKĐ: 02-2016/BXD đối với máy vận thăng; mục 7.2.1.1 của Quy trình QTKĐ: 03-2016/BXD đối với sàn treo nâng người.
Từ ngày 15/8/2026, giấy chứng nhận hợp quy nêu trên không còn là thành phần hồ sơ phải kiểm tra khi thực hiện kiểm định theo ba quy trình này. Các thành phần hồ sơ còn lại vẫn thực hiện theo từng quy trình.
Việc sửa đổi chỉ bãi bỏ yêu cầu kiểm tra giấy chứng nhận hợp quy trong hồ sơ kiểm định. Thông tư số 42/2026/TT-BXD không quy định bãi bỏ toàn bộ yêu cầu về chứng nhận hợp quy đối với máy, thiết bị.
Cùng với thay đổi về hồ sơ, Thông tư sửa mục 9.5.2 của cả ba quy trình để quy định cách xử lý khi thiết bị có kết quả kiểm định không đạt yêu cầu kỹ thuật an toàn.
Trong trường hợp này, tổ chức kiểm định chỉ thực hiện các bước tại mục 9.1 và mục 9.2, đồng thời chỉ cấp cho cơ sở biên bản kiểm định. Biên bản phải ghi rõ lý do thiết bị không đạt yêu cầu, kiến nghị cơ sở khắc phục và thời hạn thực hiện kiến nghị.
Như vậy, cần trục tháp, máy vận thăng và sàn treo nâng người không đạt yêu cầu kỹ thuật an toàn không được cấp giấy chứng nhận kết quả kiểm định. Cơ sở chỉ được nhận biên bản xác định nguyên nhân không đạt, nội dung phải khắc phục và thời hạn thực hiện.
Quy định này không được áp dụng chung cho cả 6 nhóm thiết bị trong phạm vi sửa đổi. Thông tư số 42/2026/TT-BXD chỉ sửa mục xử lý kết quả không đạt của ba quy trình ban hành kèm theo Thông tư số 29/2016/TT-BXD.
Bãi bỏ điều, khoản của 2 thông tư cũ
Nhóm sửa đổi thứ ba liên quan trực tiếp đến các điều khoản của 2 thông tư cũ.
Thông tư số 42/2026/TT-BXD bãi bỏ toàn bộ Điều 3 Thông tư số 29/2016/TT-BXD. Đồng thời, Thông tư bãi bỏ khoản 2 Điều 3 Thông tư số 11/2017/TT-BXD.
Đối với Thông tư số 09/2018/TT-BXD, Thông tư số 42/2026/TT-BXD không bãi bỏ điều, khoản nào. Nội dung sửa đổi chỉ là bổ sung QCVN 18:2021/BXD vào tài liệu viện dẫn tại phần I và phần II của quy trình kiểm định máy khoan, máy ép cọc, đóng cọc.
Trách nhiệm thi hành được quy định tại khoản 2 Điều 9 Thông tư số 42/2026/TT-BXD. Theo đó, các tổ chức kiểm định kỹ thuật an toàn lao động và các doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, cá nhân sở hữu, quản lý, sử dụng 6 nhóm máy, thiết bị thuộc phạm vi sửa đổi có trách nhiệm thực hiện Thông tư.
Tóm lại, Thông tư số 42/2026/TT-BXD cập nhật QCVN 18:2021/BXD vào tài liệu viện dẫn của toàn bộ các quy trình; đồng thời tập trung sửa hồ sơ và cách xử lý kết quả kiểm định đối với cần trục tháp, máy vận thăng và sàn treo nâng người. Các quy định kỹ thuật khác không được nêu trong nội dung sửa đổi tiếp tục thực hiện theo từng quy trình hiện hành.
