Tuần qua, nhiều sự kiện nổi bật trong lĩnh vực quy hoạch - kiến trúc đã diễn ra, trong đó đáng chú ý là các nội dung liên quan đến việc sửa đổi Luật Kiến trúc nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý và định hướng không gian phát triển. Gỡ “nút thắt” thể chế để Luật Kiến trúc phát huy vai trò dẫn dắt
Sau hơn 5 năm triển khai, Luật Kiến trúc năm 2019 đã góp phần thiết lập nền tảng pháp lý cho quản lý không gian kiến trúc trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh hệ thống pháp luật liên quan liên tục được điều chỉnh và yêu cầu phát triển ngày càng cao, những hạn chế của Luật dần bộc lộ rõ.
Một trong những vấn đề nổi bật là sự thiếu đồng bộ giữa Luật Kiến trúc với các luật liên quan như Luật Quy hoạch, Luật Xây dựng và Luật Đất đai, dẫn đến khó khăn trong tổ chức thực hiện và kéo dài thời gian xử lý thủ tục tại địa phương. Bên cạnh đó, các công cụ quản lý như quy chế quản lý kiến trúc, cơ chế thi tuyển phương án kiến trúc hay phân cấp quản lý còn tồn tại nhiều vướng mắc, chưa phát huy hiệu quả trong thực tiễn.
Đáng chú ý, Luật hiện hành cũng chưa theo kịp các xu hướng phát triển mới như kiến trúc xanh, phát triển không gian ngầm, thích ứng biến đổi khí hậu hay ứng dụng công nghệ số trong thiết kế và quản lý. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải sửa đổi Luật theo hướng không chỉ hoàn thiện kỹ thuật pháp lý, mà còn định hình lại công cụ quản lý trong bối cảnh phát triển mới.
Theo định hướng của Bộ Xây dựng, Luật sửa đổi sẽ tập trung vào hoàn thiện các công cụ quản lý kiến trúc, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng hành nghề và đặc biệt là làm rõ nội hàm bản sắc văn hóa trong kiến trúc. Đây được xem là bước chuyển từ tư duy quản lý sang quản trị không gian phát triển, góp phần nâng cao chất lượng đô thị và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Quy hoạch đô thị hướng tới mô hình đa trung tâm và liên kết vùng
Việc điều chỉnh quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn đang được đặt ra trong bối cảnh nhiều thay đổi về thể chế và địa giới hành chính. Điểm nhấn là chuyển đổi cách tiếp cận từ quản lý theo đơn vị hành chính sang tổ chức theo không gian chức năng và mạng lưới đô thị.
Quy hoạch xác định 4 vùng đô thị lớn của cả nước gồm Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng - Huế và Cần Thơ, đóng vai trò trung tâm liên kết và lan tỏa phát triển. Đồng thời, mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm gắn với các hành lang kinh tế được định hình rõ nét hơn.
Việc hoàn thiện hệ thống hạ tầng và tăng cường liên kết vùng được xem là điều kiện tiên quyết để nâng cao hiệu quả phát triển và khả năng cạnh tranh của hệ thống đô thị quốc gia.
Khánh Hòa đẩy nhanh tiến trình quy hoạch và phát triển đô thị
Khánh Hòa đang tập trung đẩy nhanh công tác quy hoạch nhằm hướng tới mục tiêu trở thành đô thị trực thuộc Trung ương. Hệ thống quy hoạch từ cấp chung đến phân khu đang dần được hoàn thiện, tạo nền tảng pháp lý cho phát triển đô thị.
Song song với đó, tỉnh đẩy mạnh huy động nguồn lực, tháo gỡ các điểm nghẽn về vốn và hạ tầng, nhằm nâng cao chất lượng đô thị và khả năng thu hút đầu tư trong giai đoạn tới.
Cần Thơ hoàn thiện quy hoạch để hiện thực hóa cực tăng trưởng vùng
Quy hoạch chung TP Cần Thơ đang được hoàn thiện với mục tiêu xây dựng thành phố trở thành trung tâm động lực của vùng ĐBSCL.
Các nội dung trọng tâm tập trung vào xác định cấu trúc không gian, phát triển hạ tầng và lồng ghép các giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu. Đây được xem là yếu tố then chốt để bảo đảm tính khả thi của quy hoạch trong bối cảnh mới.
Quy hoạch Tràng An chuyển hướng sang quản lý tổng thể không gian di sản
Quy hoạch Danh thắng Tràng An - Tam Cốc - Bích Động đánh dấu bước chuyển từ quản lý theo từng điểm di tích sang quản lý tổng thể không gian di sản.
Cách tiếp cận này giúp bảo đảm tính toàn vẹn và giá trị nổi bật toàn cầu của di sản, đồng thời tạo nền tảng để phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn.
Lập quy hoạch bảo tồn, phát huy tiềm năng vịnh Hạ Long
Việc lập quy hoạch bảo tồn vịnh Hạ Long nhằm bảo vệ hệ sinh thái, cảnh quan và giá trị văn hóa đặc trưng của di sản thế giới.
Quy hoạch hướng tới mô hình phát triển bền vững, cân bằng giữa bảo tồn và khai thác, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và thu hút nguồn lực xã hội.
Tiếp nhận tư liệu quý về Hoàng thành Huế - An Nam từ Pháp
Việc tiếp nhận bộ tư liệu số từ phía Pháp mở ra cơ hội quan trọng trong nghiên cứu, bảo tồn và phục dựng các công trình di tích tại Huế.
Nguồn dữ liệu này góp phần nâng cao tính khoa học và độ chính xác trong công tác trùng tu, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo tồn di sản.
