Tăng cường quản lý, không để xảy ra tình trạng thiếu than cho sản xuất điện

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn vừa ký Chỉ thị số 30/CT-TTg ngày 06/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp tục tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh than và cung cấp than cho sản xuất điện trong tình hình mới.

Chị thị nêu rõ, thời gian qua, hoạt động sản xuất, kinh doanh than trên cả nước đã được kiểm soát chặt chẽ, góp phần ổn định an ninh năng lượng quốc gia và bảo đảm cung cấp đủ than cho sản xuất điện. Tuy nhiên, trong tình hình mới, mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025 (trên 8%) và giai đoạn 2026-2030 (ở mức hai con số), cùng với cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đòi hỏi việc quản lý, khai thác và sử dụng than phải hiệu quả, minh bạch và bền vững hơn.

Chỉ thị yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi khai thác, kinh doanh than trái phép, đặc biệt là các tổ chức, cá nhân tiếp tay, bao che vi phạm. Các Bộ, ngành, địa phương được giao nhiệm vụ tăng cường phối hợp, giám sát, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định pháp luật, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và quản trị chuỗi cung ứng than.

Bộ Công Thương chịu trách nhiệm theo dõi sát tình hình cung ứng than cho sản xuất điện, chủ động dự báo nhu cầu, bảo đảm cung cấp đủ và ổn định nguồn than, đặc biệt trong mùa cao điểm; đồng thời rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật về chế biến, vận chuyển, tiêu thụ than, trình cấp có thẩm quyền ban hành trong năm 2025, nhằm tháo gỡ vướng mắc và cắt giảm thủ tục hành chính.

Bộ NN&MT được yêu cầu rút ngắn thời gian cấp phép khai thác khoáng sản than, tăng sản lượng khai thác trong nước, đảm bảo an toàn và bảo vệ môi trường; kiểm tra, hậu kiểm việc cấp phép khai thác than, tránh tình trạng cấp phép thấp hơn trữ lượng thực tế, đồng thời kiên quyết thu hồi giấy phép của tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật.

Bộ Tài chính chỉ đạo Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) đẩy mạnh khai thác than nội địa, phấn đấu tăng 20-25% so với năm 2024, đồng thời ứng dụng công nghệ số trong quản lý hóa đơn, thuế, hải quan để ngăn chặn gian lận thương mại trong kinh doanh than.

Bên cạnh đó, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an được giao tăng cường kiểm tra, kiểm soát tuyến biên giới, vùng biển và các điểm tập kết, vận chuyển than, ngăn chặn hoạt động buôn lậu và vận chuyển than trái phép.

Các địa phương có hoạt động khai thác, kinh doanh than phải hoàn thành sắp xếp bến cảng, kho bãi kinh doanh than trước tháng 12/2025, tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong khai thác, chế biến, tiêu thụ than.

Chính phủ yêu cầu chủ đầu tư nhà máy nhiệt điện than chịu trách nhiệm thu xếp nguồn than hợp pháp để vận hành nhà máy an toàn, ổn định, tin cậy, đảm bảo hiệu quả kinh tế và môi trường trong suốt thời gian tồn tại; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu than cho sản xuất điện.

Cùng với đó, thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp; tăng cường đầu tư, hoàn thiện hạ tầng, phát triển nhân lực chất lượng cao, hợp tác quốc tế,... đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong vận chuyển, pha trộn, lưu trữ và sử dụng than...