Ngày 25/02 tại Hà Nội, Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã được tổ chức, khẳng định quyết tâm chính trị cao của toàn Đảng trong việc đồng thời củng cố “nội lực vật chất” và “nội lực tinh thần”, hai nền tảng chiến lược cho mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, độc lập, tự chủ và tự cường trong giai đoạn mới. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp và kết nối trực tuyến từ điểm cầu chính tại phòng họp Diên Hồng, Nhà Quốc hội đến 27.284 điểm cầu ở Trung ương, các tỉnh, thành phố, các xã phường, đặc khu, các tổ chức Đảng trong quân đội, công an và doanh nghiệp với hơn 2 triệu đại biểu tham dự Hội nghị tại các điểm cầu.
Phát triển văn hóa trở thành nền tảng vững chắc của phát triển đất nước
Trình bày chuyên đề về Nghị quyết số 80-NQ/TW, đồng chí Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh, Nghị quyết ra đời trong bối cảnh đặc biệt khi đất nước chuẩn bị bước vào kỷ nguyên phát triển mới, gắn với quá trình hoàn thiện Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng. Đây không chỉ là sự kế thừa các nghị quyết trước đây về văn hóa mà còn là bước phát triển lý luận quan trọng, đáp ứng yêu cầu đột phá chiến lược.
Điểm nổi bật của Nghị quyết 80 là sự phát triển nhận thức về vị trí, vai trò của văn hóa. Nếu trước đây văn hóa được xác định là “nền tảng tinh thần của xã hội”, thì nay được đặt ở tầm cao hơn: văn hóa phải trở thành “nền tảng vững chắc của sự phát triển”, là một “trụ cột” và đồng thời là “hệ điều tiết” cho phát triển nhanh và bền vững.
Đồng chí Trịnh Văn Quyết khẳng định, văn hóa không chỉ thấm sâu vào đời sống xã hội mà phải thấm sâu vào mọi quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án phát triển; từ chính trị, kinh tế, xã hội đến quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Văn hóa phải trở thành sức mạnh mềm quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh giá trị ngày càng gay gắt trên phạm vi toàn cầu.
Một điểm đột phá khác là việc lượng hóa mục tiêu phát triển văn hóa. Nghị quyết xác định phát triển công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và phấn đấu 9% vào năm 2045; bảo đảm bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, xây dựng hệ sinh thái văn hóa số và môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng.
Xuyên suốt Nghị quyết là yêu cầu lấy xây dựng con người làm trung tâm. Phát triển văn hóa phải gắn chặt với hoàn thiện nhân cách con người Việt Nam thời kỳ mới, triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.
Xác lập những nội hàm mới của kinh tế nhà nước
Trình bày chuyên đề về Nghị quyết số 79-NQ/TW, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương khẳng định đây là nghị quyết chuyên đề đầu tiên của Đảng về kinh tế nhà nước kể từ năm 1986, đánh dấu bước đổi mới quan trọng trong tư duy lý luận.
Lần đầu tiên, nội hàm kinh tế nhà nước được xác định một cách đầy đủ, toàn diện và có hệ thống. Kinh tế nhà nước không chỉ là doanh nghiệp nhà nước mà bao gồm toàn bộ nguồn lực do Nhà nước nắm giữ và chi phối: đất đai, tài nguyên, hạ tầng, ngân sách, dự trữ quốc gia, quỹ tài chính ngoài ngân sách, tổ chức tín dụng nhà nước và phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh, vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước phải được thể hiện bằng năng lực dẫn dắt thực chất, bằng hiệu quả và bằng đóng góp cụ thể cho ổn định vĩ mô, an ninh kinh tế và phát triển trung, dài hạn.
Nghị quyết đề ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030: phấn đấu có 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á; từ 1 - 3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới; 100% doanh nghiệp nhà nước quản trị hiện đại trên nền tảng số; 100% tập đoàn, tổng công ty áp dụng nguyên tắc quản trị OECD.
Kinh tế nhà nước phải tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược; đồng thời cơ cấu lại mạnh mẽ, tập trung vào các lĩnh vực then chốt, địa bàn trọng yếu, bảo đảm chủ quyền và an ninh kinh tế quốc gia.
Tại Hội nghị, phát biểu về tổ chức thực hiện, đồng chí Nguyễn Hòa Bình - Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam nhấn mạnh việc triển khai hai Nghị quyết phải hướng tới ba mục tiêu trọng tâm: thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ các chủ trương chiến lược; bố trí tối đa nguồn lực và điều kiện bảo đảm; xác định rõ nhiệm vụ, phân công cơ quan chủ trì gắn với lộ trình và sản phẩm đầu ra cụ thể.
Theo Chương trình hành động của Chính phủ, Nghị quyết 79 được cụ thể hóa thành 99 nhiệm vụ; Nghị quyết 80 gồm 131 nhiệm vụ triển khai. Các nhiệm vụ tập trung vào xây dựng hành lang pháp lý cụ thể, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư hạ tầng chiến lược, thiết kế cơ chế chính sách ưu đãi đặc thù, thúc đẩy chuyển đổi số và hoàn thiện hệ thống dữ liệu quản trị.
Tinh thần chung là chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển; tăng cường phân cấp gắn với trách nhiệm giải trình; bảo đảm mỗi nhiệm vụ đều có kết quả cụ thể, có kiểm tra, giám sát và đánh giá thực chất.
Xây dựng hai trụ cột nội lực cho phát triển bền vững
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định hai Nghị quyết là một cấu trúc phát triển thống nhất, bổ trợ lẫn nhau. Nghị quyết 79 tạo dựng nội lực vật chất; Nghị quyết 80 củng cố nội lực tinh thần; cả hai cùng hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, độc lập, tự chủ và tự cường.
Đối với kinh tế nhà nước, Tổng Bí thư yêu cầu phải chiếm lĩnh “những cao điểm chiến lược chỉ huy” của nền kinh tế, nắm giữ và làm chủ các “huyết mạch” quốc gia như năng lượng, hạ tầng chiến lược, tài chính - tín dụng, logistics then chốt và nền tảng số thiết yếu.
Tổng Bí thư nhấn mạnh 5 điểm tựa lớn của kinh tế nhà nước trong giai đoạn mới: điểm tựa về an ninh và chủ quyền kinh tế; điểm tựa về điều tiết và sức chống chịu; điểm tựa dẫn dắt khu vực tư nhân; điểm tựa về đổi mới sáng tạo và công nghệ lõi; điểm tựa về chuẩn mực quản trị và liêm chính công vụ.
Về văn hóa, Tổng Bí thư nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”. Nếu kinh tế quyết định khả năng đi nhanh, thì văn hóa quyết định khả năng đi xa. Văn hóa phải giữ vai trò dẫn đường, định hình chất lượng con người và chất lượng quốc gia.
Trong bối cảnh nguy cơ xói mòn hệ giá trị và tác động tiêu cực trên không gian mạng, Tổng Bí thư yêu cầu tập trung vào 5 nhiệm vụ trọng tâm: xây dựng và lan tỏa hệ giá trị quốc gia; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; đặt trọng tâm vào giáo dục và phát triển con người; phát triển công nghiệp văn hóa hiện đại; xây dựng văn hóa trong hệ thống chính trị, đề cao nêu gương và kỷ luật thực thi.
Kết luận Hội nghị, Tổng Bí thư nhấn mạnh: Quán triệt là để hành động; hành động phải tạo chuyển biến; chuyển biến phải được nhân dân cảm nhận trong đời sống thực tế. Các cấp ủy, tổ chức đảng, bộ, ngành, địa phương phải khẩn trương xây dựng chương trình hành động cụ thể, phân công rõ trách nhiệm, nhất là trách nhiệm người đứng đầu; kiên quyết chấn chỉnh tình trạng né tránh, làm hình thức.
