Tập trung “luồng xanh“, tháo gỡ thủ tục phát triển nhà ở xã hội

Quyết liệt đôn đốc, tháo gỡ vướng mắc từ thực tiễn

Phát triển NƠXH không chỉ là giải quyết nhu cầu "an cư lạc nghiệp" cho người thu nhập thấp, mà như Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh, đây còn là "động lực của phát triển nhanh và bền vững", góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Với tinh thần đó, Bộ Xây dựng, với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành, đã triển khai một loạt giải pháp đồng bộ, quyết liệt trên cả hai phương diện thực thi và thể chế.

Nhận diện các "điểm nghẽn" tại địa phương là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Bám sát tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng về việc cắt giảm thủ tục, đẩy mạnh triển khai "luồng xanh", trong tháng 10/2025 Bộ Xây dựng đã tổ chức 5 Đoàn công tác đi kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, đẩy mạnh phát triển NƠXH.

Công tác giám sát này nhằm đảm bảo các địa phương thực hiện nghiêm túc mục tiêu của Đề án 1 triệu căn hộ NƠXH. Đây cũng là hành động cụ thể nhằm thực thi "5 bảo đảm" mà Thủ tướng yêu cầu: Chấn chỉnh kỷ cương; thanh tra, phòng ngừa tiêu cực; bảo đảm công bằng, đúng đối tượng; xử lý nghiêm môi giới trái phép và tạo điều kiện cho doanh nghiệp có quỹ đất sạch.

Song song với đôn đốc, Bộ Xây dựng đã tập trung cao độ cho công tác hoàn thiện thể chế, giải quyết gốc rễ các vướng mắc. Đây là hành động trực tiếp thực hiện mục tiêu thứ nhất mà Thủ tướng đề ra là tháo gỡ khó khăn về thủ tục, quy trình.

Bộ đã tích cực tham mưu, xây dựng để Chính phủ ban hành Nghị định số 261/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nghị định về NƠXH. Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng đã hoàn thiện, trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định về Quỹ nhà ở quốc gia và biện pháp thi hành Nghị quyết số 201/2025/QH15.

Đi vào thực chất, hiệu quả

Sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và vai trò chủ động của Bộ Xây dựng, cùng nỗ lực của các địa phương, doanh nghiệp đã mang lại những kết quả tích cực, đưa Đề án 1 triệu căn NƠXH đi vào thực chất, hiệu quả.

Lũy kế đến nay cả nước có 696 dự án NƠXH đang được triển khai với quy mô 637.048 căn. Trong đó, 191 dự án đã hoàn thành 128.648 căn; 195 dự án đã khởi công 123.057 căn và 310 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư 385.343 căn. Con số này cho thấy tổng số dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư đã đạt 60% so với chỉ tiêu Đề án.

Xét riêng năm 2025, bức tranh cũng cho thấy nhiều điểm sáng. 10 tháng qua cả nước đã hoàn thành 61.893/100.275 căn, đạt 62% kế hoạch năm. Dự kiến đến hết năm 2025, tổng số căn hoàn thành là 91.585 căn, đạt 91% chỉ tiêu năm. Đáng chú ý, có 17/34 địa phương dự kiến hoàn thành và vượt chỉ tiêu, bao gồm các đầu tàu kinh tế như: Hà Nội (102%), TP.HCM (100%), Hải Phòng (101%), Bắc Ninh (102%), Đồng Nai (110%).

Sự vào cuộc của các Bộ, ngành khác cũng rất tích cực. Bộ Công an đã khởi công 8 dự án (4.554 căn); Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khởi công 3 dự án (1.700 căn); Bộ Quốc phòng dự kiến khởi công 8 dự án (6.547 căn).

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, thực tiễn vẫn còn nhiều thách thức, tại phiên họp thứ 3 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản (BĐS) ngày 11/11, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã thẳng thắn chỉ rõ, nguồn cung NƠXH còn thiếu, chưa có ngân sách ưu đãi ổn định, giá bán chưa phù hợp và thủ tục hành chính còn rườm rà...

Theo các số liệu báo cáo, tiến độ triển khai một số dự án NƠXH còn chậm, ngay cả khi Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 201 (hiệu lực từ 01/6/2025) và Chính phủ có Nghị định 192/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2025) về cơ chế đặc thù. Đặc biệt, việc bố trí quỹ đất 20% cho NƠXH tại các dự án nhà ở thương mại chưa được thực hiện nghiêm túc, ảnh hưởng đến chất lượng quỹ đất, vốn dĩ không được nằm ở nơi "khỉ ho cò gáy" mà phải đồng bộ hạ tầng.

Nhận diện thách thức để hành động

Để giải quyết các tồn tại và phấn đấu đạt kết quả cao nhất trong phát triển NƠXH, Bộ Xây dựng đã đề ra kế hoạch hành động cụ thể cho thời gian tới, bám sát các chỉ đạo tại Quyết định số 338/QĐ-TTg, các Thông báo 120, 320, 446/TB-VPCP và Công điện 190/CĐ-TTg.

Theo đó, các nhiệm vụ trọng tâm Bộ Xây dựng tập trung triển khai bao gồm việc khẩn trương hoàn thiện báo cáo của Đảng ủy Chính phủ trình Bộ Chính trị xin chủ trương ban hành Nghị quyết của Quốc hội thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch BĐS và quyền sử dụng đất do Nhà nước thành lập.

Đồng thời, Bộ sẽ chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về cơ chế kiểm soát, kiềm chế giá BĐS. Đặc biệt, Bộ Xây dựng sẽ tập trung hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành Nghị quyết về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc, chỉ tiêu pháp lệnh đột phá phát triển NƠXH và hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về việc chấn chỉnh, tăng cường minh bạch, phòng ngừa tiêu cực trong việc xét duyệt, mua - bán, cho thuê NƠXH, cả hai văn bản quan trọng này đều đặt mục tiêu hoàn thành trước ngày 15/11/2025.

Song song với công tác hoàn thiện thể chế, Bộ sẽ tiếp tục tổ chức các Đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc các địa phương, doanh nghiệp đẩy mạnh triển khai đầu tư xây dựng NƠXH, đảm bảo mục tiêu năm 2025 hoàn thành ít nhất 100.000 căn NƠXH.

Bên cạnh các nhiệm vụ chủ động đề ra, Bộ Xây dựng cũng tích cực triển khai các nhiệm vụ cụ thể được Thủ tướng Chính phủ giao tại phiên họp thứ 3 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường BĐS, bao gồm: Nghiên cứu xây dựng một quy trình, trình tự thủ tục đầu tư NƠXH thống nhất trên cả nước, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư không quá 6 tháng; chủ trì làm việc với các doanh nghiệp, tập đoàn lớn có uy tín để đề xuất sử dụng quỹ đất sạch cho các dự án NƠXH; đồng thời tổ chức kiểm tra chuyên đề, kiến nghị xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, lợi dụng chính sách để trục lợi.

Những hành động quyết liệt này nhằm hiện thực hóa mục tiêu thứ hai được Thủ tướng nhấn mạnh, để người dân được thụ hưởng, tiếp cận nhanh nhất, dễ nhất, rẻ nhất, thuận lợi nhất về NƠXH.