Thời gian qua, Bộ Xây dựng tập trung triển khai thực hiện Nghị quyết 57, đặc biệt là các nội dung liên quan đến phát triển kết cấu hạ tầng, trong đó hạ tầng số, công nghệ số, đảm bảo tính hiện đại, đồng bộ an toàn, hiệu quả phục vụ tốt nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. 
Chuyển đổi số là động lực cho tăng trưởng
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị được ban hành trong bối cảnh thế giới đang chuyển mạnh sang nền kinh tế tri thức, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo (KHCN&ĐMST) và chuyển đổi số làm động lực chính của tăng trưởng.
Bên cạnh đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW đã đưa ra các mục tiêu chủ yếu đến năm 2030: Tiềm lực, trình độ KHCN&ĐMST của Việt Nam đạt mức tiên tiến ở nhiều lĩnh vực quan trọng; phát triển Chính phủ điện tử; phát triển trí tuệ nhân tạo; công nghiệp công nghệ số; quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP; KHCN&ĐMST đóng góp vào kinh tế - xã hội.
Từng bước làm chủ một số công nghệ chiến lược, công nghệ số như: Trí tuệ nhân tạo AI, Internet vạn vật IoT, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối, bán dẫn, công nghệ lượng tử, nano, thông tin di động 5G, 6G, thông tin vệ tinh và một số công nghệ mới nổi. Phủ sóng 5G toàn quốc. Hoàn thành xây dựng, kết nối, chia sẻ đồng bộ cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu các ngành.
Tầm nhìn đến năm 2045, KHCN&ĐMST và chuyển đổi số phát triển vững chắc, góp phần đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao… quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 50% GDP…
Nhằm hiện thực hóa thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, ngày 01/4/2025 Chính phủ ban hành Nghị quyết số 71/NQ-CP về Chương trình hành động của Chính phủ. Đồng thời, ngày 12/6/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1131/QĐ-TTg về Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, nhằm xác định các công nghệ và sản phẩm chiến lược quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, lĩnh vực xây dựng và giao thông về Chương trình hành động của Chính phủ.
Đưa nghị quyết vào cuộc sống
Theo đại diện Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng cho biết, ngay sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71/NQ-CP được ban hành, trên cơ sở các nhiệm vụ được giao tại các hai nghị quyết trên Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 462/QĐ-BXD ngày 21/4/2025 về Kế hoạch hành động để thực hiện.
Trong đó, đã đặt ra các nhiệm vụ và giải pháp toàn diện về thể chế, cơ chế, chính sách, nguồn lực, tổ chức, hạ tầng công nghệ thông tin… để thúc đẩy phát triển KHCN&ĐMST và chuyển đổi số. Đồng thời, Bộ Xây dựng đưa ra một số giải pháp đã và đang được triển khai tích cực:
Thời gian qua, Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng phối hợp với Trung tâm Công nghệ thông tin của Bộ Xây dựng đã tích cực rà soát nội dung liên quan đến phát triển KHCN&ĐMST, phối hợp với các cơ quan Bộ Khoa học và Công nghệ trong quá trình xây dựng các luật nhằm thúc đẩy hoạt động KHCN&ĐMST và chuyển đổi số theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Kết quả là Quốc hội đã thông qua các luật: Luật KHCN&ĐMST, Luật Công nghiệp Công nghệ số, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá, Luật Năng lượng nguyên tử.
Trong thời gian tới, đồng thời với việc tham gia xây dựng các nghị định hướng dẫn các Luật về KHCN&ĐMST, Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng sẽ tiếp tục nghiên cứu, tham mưu Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành quy chế quản lý KHCN&ĐMST phù hợp với các quy định pháp luật mới nhằm tạo cách làm thông thoáng, khuyến khích các hoạt động KHCN&ĐMST triển khai mạnh mẽ và hiệu quả hơn nữa để phát triển ngành.
Đồng thời, Bộ Xây dựng tổ chức tuyên truyền, phổ biến các văn bản, kết luận của Ban chỉ đạo về thực hiện nghị quyết số 57-NQ/TW; thiết lập hệ thống báo cáo đánh giá tình hình thực hiện ở các cơ quan, đơn vị, thuộc Bộ.
Vụ Khoa học công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng đã tham mưu Đảng ủy Bộ Xây dựng ban hành Nghị quyết về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng ủy Bộ Xây dựng về công tác phát triển KHCN&ĐMST và chuyển đổi số, 02 kế hoạch thực hiện triển khai (Kế hoạch thực hiện Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW và chuyển đổi số trong công tác đảng); đang tổng hợp Báo cáo từ các đơn vị để chuẩn bị Hội nghị Khoa học công nghệ toàn ngành Xây dựng.
Bên cạnh đó, hoàn thành việc công bố danh mục các bài toán lớn về KHCN&ĐMST và chuyển đổi số của Bộ Xây dựng để các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam tham gia giải quyết. Ngày 30/5/2025, Bộ Xây dựng đã ban hành văn bản số 4294/BXD-KHCNMT&VLXD công bố bài toán lớn năm 2025, bao gồm:
Ứng dụng thiết bị, máy móc tự động hóa, robot hóa trong các dây chuyền thi công khép kín nhằm tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng, giảm chi phí trong xây dựng và bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông.
Mô hình, phương thức giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất thông qua môi trường điện tử.
Hệ thống quản lý giao thông thông minh, tiếp nhận, làm chủ công nghệ về thông tintín hiệu, thu soát vé tự động phục vụ phát triển hệ thống đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.
Xây dựng kế hoạch các nhiệm vụ khoa học, công nghệ cấp bách để triển khai các nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71/NQ-CP ngay trong năm 2025.
Trong đó, tập trung vào các nhiệm vụ phục vụ chuyển đổi mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp; phát triển đường sắt tốc độ cao; điện hạt nhân; chuyển đổi số phục vụ quản lý của ngành và phát triển giao thông thông minh. Đồng thời, xây dựng kế hoạch các nhiệm vụ KHCN&ĐMST năm 2026 để tổ chức triển khai thực hiện.
Trong đó, tập trung vào các nhiệm vụ thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, có tính ứng dụng cao về cơ chế chính sách, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chuyển đổi số.
Triển khai hiệu quả kế hoạch hành động
Nhằm triển khai các nghị quyết, kế hoạch có hiệu quả, Bộ Xây dựng đã xác một số nhiệm vụ trọng tâm về KHCN&ĐMST:
Thứ nhất: Đẩy mạnh nghiên cứu phát triển đô thị thông minh và giao thông thông minh và thực hiện chuyển đổi số trên tất cả các lĩnh vực quản lý của Bộ xây dựng.
Thứ hai: Ứng dụng Mô hình BIM, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Robot hóa, tự động hóa, trong quản lý đầu tư, xây dựng; trong quản lý bảo trì hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông.
Thứ ba: Phát triển phương tiện GTVT theo mô hình phát thải thấp; Chuyển đổi năng lượng xanh trong GTVT.
Thứ tư: Nghiên cứu từng bước tiếp nhận chuyển giao công nghệ đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị.
Thứ năm: Nghiên cứu phát triển các loại vật tính năng cao, vật liệu tái chế nhằm tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường trong lĩnh vực vật liệu xây dựng.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng đưa giải pháp thúc đẩy KHCN&ĐMST.
Một là, đổi mới hoạt động nghiên cứu KHCN ngành Xây dựng theo hướng đẩy mạnh nghiên cứu giải mã công nghệ, Việt Nam hoá các công nghệ tiềm năng, đã thử nghiệm và phát triển trên thế giới; ứng dụng, gắn KHCN với thị trường, phục vụ trực tiếp cho các bài toán thực tiễn trong xây dựng, quy hoạch, vật liệu, công trình và quản lý GTVT.
Từng bước hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo chuyên ngành trong xây dựng, GTVT; tạo cầu nối giữa viện - trường - doanh nghiệp - nhà nước; đẩy mạnh cơ chế đặt hàng nghiên cứu từ nhà nước, từ các doanh nghiệp lớn trong ngành; gắn nghiên cứu phát triển với các dự án đầu tư (cả đầu tư công và đầu tư PPP).
Hai là, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo ngành xây dựng: Khuyến khích hình thành vườn ươm công nghệ, quỹ đầu tư khởi nghiệp ngành xây dựng, hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ vật liệu, thi công, quản lý hạ tầng đô thị, phát triển GTVT theo mô hình phát thải thấp; thí điểm cơ chế sandbox để các doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ, mô hình mới trong xây dựng, đô thị thông minh và GTVT.
Ba là, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện ngành Xây dựng: Xây dựng cơ sở dữ liệu ngành dùng chung, tích hợp xuyên suốt các khâu: Quy hoạch, thiết kế, thi công, quản lý vận hành; đẩy mạnh ứng dụng Mô hình BIM, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ cảm biến trong giám sát công trình, quản lý bảo trì hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông.
Bốn là, phát triển đô thị thông minh, công trình xanh: Ban hành và áp dụng tiêu chí đô thị thông minh, công trình không phát thải, gắn với chỉ tiêu phát triển bền vững; ưu tiên công nghệ tiết kiệm năng lượng, tài nguyên, tái chế vật liệu, sử dụng năng lượng tái tạo trong đầu tư xây dựng và quản lý khai thác vận hành hệ thống giao thông đô thị.
Năm là, tăng cường liên kết vùng liên ngành, kết nối cơ sở dữ liệu ngành với cơ sở dữ liệu dân cư, kết nối với các bộ ngành liên quan như: Tài chính, NN&MT, Công thương, để đồng bộ hóa cơ sở hạ tầng số phục vụ quản lý, quy hoạch, và khai thác hạ tầng GTVT. Mở rộng hợp tác quốc tế trong chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và thu hút đầu tư công nghệ cao vào lĩnh vực xây dựng, phát triển hạ tầng, quản lý giao thông.
