Thẩm định Nhiệm vụ điều chỉnh Quy hoạch chung KKT Nghi Sơn đến năm 2045

Hội nghị có sự tham gia của đại diện các Bộ, ngành Trung ương, các chuyên gia, nhà khoa học, Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam và các đơn vị liên quan chức nhằm đánh giá toàn diện cơ sở pháp lý, nội dung và định hướng lớn của Nhiệm vụ quy hoạch, làm căn cứ tiếp tục hoàn thiện đồ án, đáp ứng yêu cầu phát triển Khu kinh tế Nghi Sơn trong giai đoạn mới. 

Phát triển Nghi Sơn trở thành trung tâm công nghiệp, năng lượng và logistics

Theo báo cáo thuyết minh Nhiệm vụ điều chỉnh Quy hoạch chung, Khu kinh tế Nghi Sơn được xác định là khu kinh tế (KKT) ven biển tổng hợp, giữ vai trò hạt nhân tăng trưởng của tỉnh Thanh Hóa và vùng Bắc Trung Bộ, đồng thời là một mắt xích quan trọng trong hệ thống các KKT ven biển quốc gia. Định hướng phát triển KKT Nghi Sơn giai đoạn đến năm 2045 tập trung vào việc khai thác tối đa lợi thế cảng biển nước sâu, vị trí địa kinh tế và quỹ đất phát triển công nghiệp, đô thị gắn với tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững. 

Nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch đặt mục tiêu phát triển Nghi Sơn trở thành trung tâm công nghiệp, năng lượng và logistics biển với các ngành công nghiệp nền tảng như lọc hóa dầu, nhiệt điện, công nghiệp năng lượng mới, công nghiệp chế biến - chế tạo quy mô lớn, đồng thời từng bước mở rộng sang các lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn. Việc phát triển công nghiệp được định hướng gắn chặt với hệ thống cảng biển và dịch vụ hậu cần cảng, hình thành chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất, vận chuyển đến phân phối. 

Bên cạnh trụ cột công nghiệp, đồ án cũng định hướng phát triển không gian đô thị, dịch vụ ven biển hiện đại, từng bước hình thành các khu đô thị công nghiệp, đô thị dịch vụ cảng và đô thị sinh thái, tạo môi trường sống chất lượng cao cho người lao động, chuyên gia và cộng đồng dân cư. Không gian đô thị được tổ chức theo hướng đa trung tâm, hạn chế phát triển dàn trải, tăng cường liên kết giữa khu sản xuất, khu ở và khu dịch vụ, bảo đảm sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả. 

Một nội dung quan trọng trong định hướng phát triển là khai thác hợp lý không gian ven biển và môi trường biển, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ hệ sinh thái và ứng phó biến đổi khí hậu.  

Nhiệm vụ quy hoạch bước đầu tiếp cận theo hướng kiểm soát chặt chẽ các hoạt động công nghiệp ven biển, hạn chế xung đột không gian giữa công nghiệp nặng, cảng biển với các khu vực nhạy cảm về môi trường. Đồng thời, định hướng phát triển các không gian ven biển đa chức năng, kết hợp dịch vụ biển, logistics, đô thị và các hành lang sinh thái ven bờ. 

Đại diện Vụ Quy hoạch - Kiến trúc cho biết, định hướng phát triển KKT Nghi Sơn là có cơ sở và triển vọng, song cần tiếp tục đánh giá sâu hơn về khả năng hấp thụ đầu tư, sức chịu tải của hạ tầng kỹ thuật và môi trường, đặc biệt là môi trường biển. Việc xác định rõ các ngành mũi nhọn theo từng giai đoạn, gắn với lộ trình phát triển và nguồn lực thực hiện, được xem là điều kiện then chốt để bảo đảm tính khả thi của quy hoạch. 

Trên cơ sở đó, Hội đồng thẩm định đề nghị trong giai đoạn hoàn thiện tiếp theo, Nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch cần làm rõ hơn cơ chế phát triển đặc thù cho KKT Nghi Sơn, nhất là các chính sách về thu hút đầu tư chiến lược, phát triển hạ tầng cảng biển, logistics, chuyển đổi xanh và quản lý không gian ven biển. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để đề xuất với Chính phủ các cơ chế phù hợp, qua đó mở rộng dư địa phát triển, nâng cao vị thế của Khu kinh tế Nghi Sơn trong hệ thống KKT ven biển của cả nước. 

Cần làm rõ cơ chế, môi trường biển và tính bền vững 

Tại Hội nghị, các thành viên Hội đồng thẩm định và đại diện các Bộ, ngành tập trung góp ý, làm rõ những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện trong Nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch. 

Đại diện Cục Phát triển đô thị cho rằng, mặc dù đồ án đã tiếp cận đúng hướng, song cần đánh giá sâu hơn về quy mô thu hút đầu tư và khả năng hấp thụ của không gian phát triển, tránh dàn trải và vượt quá năng lực hạ tầng. Việc rà soát lại phương án sử dụng đất, đặc biệt là đất công nghiệp, đất đô thị và đất ven biển, là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng tài nguyên và tăng sức hấp dẫn đầu tư. 

Nhiều ý kiến cũng đề nghị làm rõ hơn định hướng phát triển môi trường biển trong tương lai, bao gồm không gian ven biển, hệ sinh thái biển và vùng bờ, mối quan hệ giữa phát triển công nghiệp, cảng biển với bảo vệ môi trường. Việc đánh giá tác động môi trường chiến lược cần được đặt ở vị trí trung tâm trong Nhiệm vụ quy hoạch, gắn chặt với định hướng phát triển bền vững, kinh tế xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. 

Đại diện Bộ Công an lưu ý, quy hoạch Khu kinh tế Nghi Sơn cần bảo đảm chặt chẽ yêu cầu phát triển kinh tế gắn với quốc phòng, an ninh, nhất là trong bối cảnh đây là khu vực ven biển, có hạ tầng cảng biển và các dự án công nghiệp quy mô lớn. Các nội dung liên quan đến không gian an ninh, an toàn khu vực cần được nghiên cứu, lồng ghép ngay từ giai đoạn Nhiệm vụ. 

Bên cạnh đó, các chuyên gia đề nghị rà soát lại các vấn đề mới phát sinh, phù hợp với các ngành mũi nhọn trong giai đoạn tới như công nghiệp năng lượng, công nghiệp xanh, logistics biển và dịch vụ cảng. Việc xác lập mục tiêu phát triển cần gắn với cơ chế, chính sách đặc thù cho Khu kinh tế Nghi Sơn, làm cơ sở đề xuất với Chính phủ nhằm mở rộng dư địa phát triển và nâng cao sức cạnh tranh. 

Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn cho biết, về cơ bản Nhiệm vụ điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế Nghi Sơn đã được chuẩn bị nghiêm túc, tiếp thu và hoàn thiện qua nhiều vòng ý kiến. Tuy nhiên, trong giai đoạn tiếp theo, đơn vị lập quy hoạch cần tiếp tục cầu thị, rà soát kỹ lưỡng các nội dung còn tồn tại, đánh giá sâu hơn về phát triển môi trường biển, tác động môi trường, khả năng phát triển bền vững và tính hoàn thiện của báo cáo. 

Thứ trưởng yêu cầu Cục Phát triển đô thị phối hợp chặt chẽ với Bác bộ, ngành và địa phương, hướng dẫn đơn vị tư vấn hoàn thiện Nhiệm vụ theo đúng quy định của Luật Quy hoạch, bảo đảm tính pháp lý, tính khả thi và đồng bộ với các quy hoạch cấp quốc gia, vùng và tỉnh. Trên cơ sở đó, hoàn thiện hồ sơ để báo cáo cấp có thẩm quyền, làm nền tảng triển khai các bước tiếp theo của đồ án Quy hoạch chung Khu kinh tế Nghi Sơn trong thời gian tới.