Với hệ thống cấp nước đang phục vụ gần 98% dân số, Huế tiếp tục đứng trước yêu cầu nâng cao năng lực cung ứng, nhất là khi nguồn nước tại một số khu vực suy giảm do nắng nóng kéo dài, lượng mưa giảm. Áp lực từ suy giảm nguồn nước
Báo cáo của Công ty cổ phần Cấp nước Huế (HueWACO) tại buổi làm việc với Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Huế Lê Trí Thanh vào ngày 28/8, cho biết, HueWACO hiện cung cấp nước sạch cho gần 98% dân số toàn Thành phố, với khoảng 320.000 đấu nối, phục vụ gần 1,2 triệu người. Hệ thống cấp nước gồm 26 nhà máy, 60 trạm bơm, trạm trung chuyển, điều áp và hơn 5.400 km đường ống, với tổng công suất thiết kế khoảng 280.000 m³/ngày đêm. Đây là nền tảng quan trọng để Huế bảo đảm nhu cầu nước sạch cho người dân.
Tuy nhiên, diễn biến thời tiết đang tạo sức ép rõ rệt đối với khả năng cung ứng nước tại một số khu vực. Nắng nóng kéo dài, lượng mưa giảm khiến lưu lượng nước tại nhiều khe, suối suy giảm mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cấp cho Phú Lộc và Chân Mây - Lăng Cô.
Tại Phú Lộc, Nhà máy nước Lộc Trì đã vận hành tối đa công suất được cấp phép 2.000 m³/ngày đêm nhưng mới đáp ứng khoảng 58% nhu cầu sử dụng. Trước tình trạng này, UBND Thành phố đã cho phép nâng dần công suất khai thác, từ ngày 8/7/2026 lên 4.000 m³/ngày đêm để bổ sung nguồn cấp.
Tại Chân Mây - Lăng Cô, áp lực còn lớn hơn khi nguồn nước từ suối Bàu Ghè và khe Mệ suy giảm đáng kể. Đến ngày 27/8/2026, tổng lưu lượng chỉ còn khoảng 6.240 m³/ngày đêm, giảm khoảng 48% so với công suất khai thác được cấp phép 12.000 m³/ngày đêm.
Công ty cổ phần Cấp nước Huế cho hay, dù được bổ sung khoảng 1.800 m³/ngày đêm từ Moong nước mỏ đá Thừa Lưu, bơm chuyền từ Nhà máy Lộc An, nguồn nước vẫn không đáp ứng được nhu cầu; khả năng thiếu hụt 34% (khoảng hơn 4.000 m³/ngày đêm. UBND xã Chân Mây - Lăng Cô đã công bố tình huống khẩn cấp do thiếu hụt, suy giảm nguồn nước thô Nhà máy nước Chân Mây - cấp độ 1.
Trước áp lực nguồn nước, các giải pháp cấp nước cơ động, điều tiết giữa các khu vực và hỗ trợ những địa bàn cuối nguồn, vùng cao đang được HueWACO triển khai nhằm hạn chế nguy cơ gián đoạn cấp nước sinh hoạt.
Đáng chú ý, Trạm xử lý nước Thủy Yên công suất 4.000 m³/ngày đêm đã được HueWACO thần tốc lắp đặt, hoàn thành và đưa vào vận hành. Về lâu dài, đơn vị này đề xuất nghiên cứu đầu tư Nhà máy xử lý nước Lộc Thủy nhằm tăng năng lực cấp nước cho khu vực phía Nam thành phố, đặc biệt là Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô.
Phát triển hệ thống cấp nước với quy hoạch đô thị
Từ yêu cầu thực tế, bên cạnh việc lắp đặt Trạm xử lý nước Thủy Yên và các hạng mục liên quan, tại buổi làm việc với HueWACO, Chủ tịch UBND TP Huế yêu cầu đơn vị cần duy trì các giải pháp cấp nước cơ động, điều tiết mạng lưới, hỗ trợ khu vực cuối nguồn và vùng cao, không để người dân thiếu nước sinh hoạt. Đồng thời, lưu ý việc chủ động trong công tác dự báo nhu cầu và xây dựng lộ trình đầu tư.
Một trong những yêu cầu quan trọng được đặt ra là phải gắn phát triển hệ thống cấp nước với quy hoạch đô thị. Sở Xây dựng được giao rà soát, xác định rõ phân vùng, phân kỳ cấp nước; làm rõ nguồn nước, hệ thống nhà máy, mạng lưới phân phối, phạm vi phục vụ và đơn vị cấp nước chủ lực.
Việc đầu tư mạng lưới đường ống cũng được yêu cầu triển khai sớm, đồng bộ với hạ tầng giao thông, nhất là tại khu vực đông dân cư và những địa bàn phát triển công nghiệp, du lịch, dịch vụ. Cách làm này nhằm hạn chế việc đào đường, vỉa hè nhiều lần, giảm lãng phí và ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.
Cùng với đầu tư hạ tầng, bảo vệ nguồn nước được xác định là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Thành phố đề nghị xây dựng phương án bảo vệ nguồn nước bài bản, tăng cường phối hợp giữa đơn vị cấp nước, chính quyền địa phương, người dân và lực lượng công an trong giám sát, bảo vệ nguồn nước. Các phương án ứng phó sự cố ô nhiễm cũng cần được chuẩn bị đầy đủ, trong đó có nghiên cứu tổ chức diễn tập và bố trí hệ thống xử lý nước có tính cơ động để kịp thời xử lý các tình huống phát sinh.
Với tỷ lệ gần 98% dân số được sử dụng nước sạch, Huế đã có nền tảng quan trọng trong cung ứng dịch vụ cấp nước. Tuy nhiên, sự suy giảm nguồn nước tại Phú Lộc và Chân Mây - Lăng Cô cho thấy những thách thức mới đang đặt ra đối với an ninh nguồn nước.
Việc đồng thời xử lý các điểm thiếu nước, đẩy nhanh đầu tư công trình bổ sung nguồn, hoàn thiện quy hoạch cấp nước và tăng cường bảo vệ nguồn nước sẽ là cơ sở để Huế nâng cao độ an toàn của hệ thống, bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân và tạo nền tảng hạ tầng cho quá trình phát triển đô thị, công nghiệp, du lịch và dịch vụ.
