Nam Phi vừa quyết định áp thuế tự vệ tạm thời với thép cuộn chống ăn mòn lên tới 52,34%, do nhận thấy sự gia tăng của thép chống ăn mòn nhập khẩu thời gian qua gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành sản xuất thép nội địa.
Cục Phòng vệ thương mại - Bộ Công thương (PVTM) cho biết, Ủy ban Quản lý thương mại quốc tế Nam Phi (ITAC) đã ban hành thông báo áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời đối với sản phẩm thép cuộn chống ăn mòn nhập khẩu vào Khối Liên minh hải quan Nam Phi (SACU). Tuy nhiên, Việt Nam được loại trừ khỏi biện pháp này do là quốc gia đang phát triển có thị phần nhập khẩu dưới 3% và tổng lượng nhập khẩu từ các nước cùng nhóm không vượt quá 9%, phù hợp quy định của WTO.
Cụ thể, mặt hàng bị điều tra là thép cuộn chống ăn mòn (Corrosion resistant steel coil) được phân loại theo mã hàng hóa nhập khẩu của Cộng hòa Nam Phi là: 7210.61.20, 7210.61.30, 7225.92.25 và 7225.92.35.
Trong thông báo kết luận sơ bộ, ITAC cho biết lượng nhập khẩu mặt hàng này đã tăng mạnh 17,16% từ năm 2022 đến 2023, chủ yếu từ Trung Quốc. Đây là nguyên nhân gây thiệt hại cho ngành sản xuất thép của SACU, thể hiện qua việc sụt giảm sản lượng, doanh số, lợi nhuận, thị phần, công suất và lao động. Một số yếu tố khác như nhu cầu giảm, chi phí đầu vào tăng, đầu tư hạ tầng chậm và hạn chế logistics cũng được đề cập không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra thiệt hại của ngành sản xuất trong nước.
ITAC cho rằng, một số yếu tố sau đã dẫn tới sự gia tăng hàng nhập khẩu đột ngột vào Cộng hòa Nam Phi: (i) Sự dư thừa công suất và suy thoái kinh tế ở Trung Quốc kể từ năm 2021 đã dẫn tới việc gia tăng xuất khẩu vào nội địa; (ii) Thuế quan mà các quốc gia sử dụng áp dụng để bảo vệ ngành sản xuất thép trong nước dẫn đến hoạt động xuất khẩu thép của Trung Quốc đã được chuyển hướng sang các quốc gia có mức thuế thấp hơn.
Trên cơ sở đó, ITAC đề xuất áp dụng mức thuế tự vệ tạm thời lên tới 52,34% trong thời gian 200 ngày để bảo vệ ngành sản xuất nội địa, trong khi chờ kết luận cuối cùng của vụ việc.
Trước đó, Cục PVTM đã gửi thư tới ITAC nêu quan điểm của Việt Nam và đề nghị loại trừ khỏi biện pháp tự vệ. Phía ITAC đã phản hồi ngày 11/4/2025, khẳng định sẽ xem xét nghiêm túc lập luận của Việt Nam trong quá trình xây dựng Kết luận sơ bộ.
Như vậy, Kết quả sơ bộ trên góp phần hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục duy trì xuất khẩu sản phẩm thép chống ăn mòn sang khối SACU trong thời gian tới. Các doanh nghiệp và hiệp hội cần tiếp tục theo dõi diễn biến vụ việc cho đến khi có Kết luận cuối cùng.
