Thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục “nóng lên” khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Khép lại phiên giao dịch mới nhất, toàn bộ 5 mặt hàng chủ chốt của nhóm năng lượng đồng loạt tăng giá, trong đó dầu thô ghi nhận mức tăng mạnh nhất và thiết lập các vùng giá cao mới trong nhiều tháng. Giá dầu Brent kỳ hạn giao tháng 5 tăng gần 4,6%, lên 81,4 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 1/2025. Tương tự, dầu WTI kỳ hạn giao tháng 4 tăng gần 4,7%, đóng cửa ở 74,56 USD/thùng, chạm mức đỉnh mới kể từ tháng 6/2025. Diễn biến này cho thấy xu hướng tăng đang được củng cố rõ rệt khi thị trường ngày càng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Theo đánh giá của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), động lực chính thúc đẩy giá dầu tiếp tục bứt phá đến từ sự leo thang căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang có dấu hiệu lan rộng sang Lebanon sau các đòn tấn công và đáp trả liên tiếp từ Tehran.
Trước rủi ro an ninh ngày càng hiện hữu, Washington đã quyết định đóng cửa các đại sứ quán tại Lebanon, Saudi Arabia và Kuwait, đồng thời phát lệnh sơ tán nhân viên không thiết yếu khỏi nhiều khu vực trong vùng. Những động thái này cho thấy mức độ cảnh báo an ninh đang gia tăng, làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn các tuyến cung ứng năng lượng trọng yếu.
Tác động của “chảo lửa” Trung Đông lên chuỗi cung ứng dầu thô bắt đầu bộc lộ rõ khi Iraq thông báo thu hẹp hoạt động khai thác tại nhiều mỏ dầu lớn, với tổng mức cắt giảm gần 1,5 triệu thùng/ngày. Theo các kịch bản thị trường, con số này thậm chí có thể tăng lên khoảng 3 triệu thùng/ngày nếu năng lực dự trữ của nước này đạt đến giới hạn.
Hiện hoạt động xuất khẩu của Iraq, nhà sản xuất lớn thứ hai trong OPEC đang chịu ảnh hưởng đáng kể từ các bất ổn an ninh tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải được xem là “yết hầu” của thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong một báo cáo gần đây, Standard Chartered cảnh báo các động thái đáp trả của Iran đang đặt ra mối đe dọa thực sự đối với nguồn cung năng lượng khu vực. Thực tế trên thị trường cho thấy cước phí thuê tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) tại Trung Đông đã tăng vọt lên mức kỷ lục, phản ánh mức độ rủi ro ngày càng lớn trong hoạt động vận chuyển.
Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ việc Tehran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược trung chuyển khoảng 20% tổng lượng dầu thô tiêu thụ toàn cầu. Nếu tình trạng này kéo dài, thị trường năng lượng có thể đối mặt với cú sốc nguồn cung đáng kể.
Sức nóng từ các rủi ro địa chính trị cũng nhanh chóng lan sang các sản phẩm năng lượng tinh chế. Giá dầu nhiên liệu hàm lượng lưu huỳnh thấp (LSFO) hiện giao dịch quanh mức 962,25 USD/tấn, tăng hơn 11% so với trước đó. Đồng thời, giá dầu diesel đặc biệt nhạy cảm với biến động nguồn cung tại Trung Đông cũng leo lên mức cao nhất kể từ tháng 10/2023.
Diễn biến tương tự ghi nhận trên Sở Giao dịch Hàng hóa New York (NYMEX) khi các hợp đồng khí tự nhiên và xăng RBOB đồng loạt tăng hơn 3%. Đáng chú ý, giá xăng RBOB đã thiết lập mức cao nhất kể từ tháng 8/2024, phản ánh tâm lý lo ngại ngày càng gia tăng của thị trường trước nguy cơ nguồn cung năng lượng toàn cầu bị thắt chặt.
