Trọng tâm của dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất là thiết lập cơ chế hỗ trợ tài chính từ nguồn đóng góp của nhà sản xuất cho hoạt động tái chế. 
Không làm thay đổi chính sách hiện hành
Tại cuộc họp với lãnh đạo Chính phủ, ngày 24/12, Thứ trưởng Bộ NN&MT Lê Công Thành cho biết, dự thảo Nghị định quy định chi tiết việc thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu (EPR) đang được cơ quan chuyên môn của Bộ NN&MT xây dựng theo nguyên tắc không làm thay đổi chính sách hiện hành, mà kế thừa, tích hợp và cụ thể hóa các quy định đã có, đồng thời xử lý một số tình huống phát sinh trong thực tiễn.
Dự thảo Nghị định thiết lập cơ chế hỗ trợ tài chính từ nguồn đóng góp của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu cho hoạt động tái chế sản phẩm, bao bì và xử lý chất thải, với quy định cụ thể về đối tượng, hình thức hỗ trợ, nguyên tắc quản lý, phân bổ và giải ngân kinh phí.
Các gói hỗ trợ tái chế được xác định theo từng loại sản phẩm, bao bì, căn cứ vào năng lực và công suất tái chế thực tế của các cơ sở tái chế, qua đó khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp tái chế vừa và nhỏ, doanh nghiệp tư nhân, thúc đẩy hình thành mạng lưới tái chế trong nước theo hướng đa dạng, cạnh tranh và minh bạch.
Đối với kinh phí hỗ trợ xử lý chất thải, dự thảo Nghị định quy định phân bổ cho các địa phương theo các tiêu chí định lượng rõ ràng, giao UBND cấp tỉnh chủ động quyết định việc sử dụng và chịu trách nhiệm toàn diện về hiệu quả, tính đúng pháp luật trong quản lý, sử dụng nguồn kinh phí.
Đồng thời, dự thảo hoàn thiện khung quản lý, giám sát việc thực hiện EPR thông qua Hệ thống thông tin EPR quốc gia và quy định cụ thể về tổ chức, hoạt động của Hội đồng EPR và đơn vị giúp việc, nhằm tăng cường minh bạch, giám sát và hiệu lực thực thi chính sách.
Làm rõ nguyên tắc tính phí đóng góp tái chế
Góp ý tại cuộc họp, đại diện các hiệp hội và doanh nghiệp như Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Vietnam), Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam (VBA) kiến nghị cần làm rõ một số khái niệm và cơ chế thực thi; quy định rõ định nghĩa về thu gom, công nhận sản phẩm sau tái chế; minh bạch hóa cơ chế quản lý, sử dụng quỹ EPR; đồng thời làm rõ nguyên tắc tính phí đóng góp tái chế (FS), tránh tình trạng tăng đồng thời tỷ lệ tái chế bắt buộc và mức phí trong cùng một năm.
Đáng chú ý, các hiệp hội kiến nghị sớm có chính sách hỗ trợ phát triển hạ tầng tái chế trong nước và mở rộng ưu đãi đối với các sáng kiến giảm thiểu chất thải, sử dụng vật liệu tái chế.
Đại diện Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam cho rằng, dự thảo cần làm rõ khái niệm “tái chế”, phân định rạch ròi giữa “chất thải” và “phế liệu” để tránh vướng mắc pháp lý trong quá trình áp dụng. Cần thiết kế cơ chế chi từ quỹ EPR theo hướng linh hoạt, khả thi hơn, qua đó thực sự hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy hoạt động tái chế trong nước.
Từ góc độ địa phương, lãnh đạo Sở NN&MT TP Đà Nẵng đề nghị cần có tài liệu hướng dẫn chi tiết, chương trình tập huấn và hỗ trợ kỹ thuật cụ thể đối với các quy định liên quan đến công thức tính toán, hồ sơ chứng từ, kiểm toán khí thải và tài chính có tính kỹ thuật cao.
Đại diện của Đà Nẵng cũng bày tỏ lo ngại về sự “lệch pha” giữa yêu cầu pháp lý và năng lực tái chế thực tế, nhất là đối với các sản phẩm công nghệ cao, đề nghị việc triển khai Nghị định cần gắn với quy hoạch phát triển ngành tái chế.
Đại diện TP Hải Phòng kiến nghị rà soát kỹ quy định liên quan đến phương tiện giao thông thải bỏ chưa phá dỡ, do tiềm ẩn rủi ro môi trường từ các chất thải nguy hại; đề xuất phân bổ nguồn lực tài chính xuống UBND cấp xã để bảo đảm điều kiện thực hiện nhiệm vụ thu gom, xử lý chất thải tại cơ sở.
Về phía các Bộ, ngành, các ý kiến đề nghị tăng cường chia sẻ dữ liệu từ Hệ thống thông tin EPR quốc gia và đẩy mạnh chuyển đổi số toàn bộ quy trình EPR. Trong đó, đại diện Bộ Tài chính kiến nghị quy định rõ ngay trong Nghị định danh mục thông tin chia sẻ giữa cơ quan Thuế, Hải quan và ngành môi trường để bảo đảm tính khả thi.
Bộ Tư pháp và Bộ Công Thương đề xuất rà soát, loại bỏ một số nội dung như quy định về Hội đồng EPR và trách nhiệm của chủ phương tiện giao thông do chưa đủ cơ sở pháp lý.
Bộ Công an cảnh báo nguy cơ bị lợi dụng, “hợp thức hóa” hàng nhập lậu thông qua quy định cho phép sử dụng bao bì thải bỏ của nhà sản xuất khác để tái chế, đề nghị kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm an ninh, môi trường và kỷ cương pháp luật.
