Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ vừa khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm vải mành polyester dùng trong sản xuất lốp xe nhập khẩu từ Việt Nam. Vụ việc đặt ra yêu cầu các doanh nghiệp liên quan cần chủ động hợp tác với cơ quan điều tra nhằm bảo vệ quyền lợi và hạn chế rủi ro trong hoạt động xuất khẩu.
Hàng nhập khẩu bị cáo buộc gây sức ép lên ngành sản xuất nội địa
Cục Phòng vệ thương mại - Bộ Công Thương (PVTM) cho biết, ngày 16/6/2026, Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ ban hành thông báo khởi xướng điều tra chống bán phá giá (CBPG) đối với vải mành làm từ sợi polyester cường lực cao, đã được tẩm cao su, sử dụng để sản xuất các loại lốp xe của phương tiện vận tải. Sản phẩm thuộc mã HS (GTIP) 5902.20.10.00.00, trong đó phạm vi điều tra được xác định theo mô tả hàng hóa, không chỉ căn cứ vào mã HS.
Đáng chú ý, thông báo cũng đề cập việc điều tra vải mành nylon/polyamide có xuất xứ từ Trung Quốc. Tuy nhiên, đối với Việt Nam, chỉ sản phẩm vải mành polyester thuộc mã HS nêu trên nằm trong phạm vi điều tra.
Nguyên đơn trong vụ việc là Công ty Kordsa Teknik Tekstil A.Ş. - doanh nghiệp sản xuất vải mành lớn của Thổ Nhĩ Kỳ. Cơ quan tiến hành điều tra là Vụ CBPG và Chống trợ cấp thuộc Tổng cục Nhập khẩu, Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ.
Theo hồ sơ khởi kiện, lượng nhập khẩu vải mành polyester từ Việt Nam và Trung Quốc đều tăng trong giai đoạn xem xét. Đối với Việt Nam, cơ quan điều tra nhận định hàng nhập khẩu chưa làm giảm giá bán của ngành sản xuất trong nước nhưng đã tạo sức ép về giá trong giai đoạn từ ngày 01/01/2023 đến 30/9/2025.
Bên cạnh đó, phía Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng ngành sản xuất trong nước có dấu hiệu suy giảm ở nhiều chỉ tiêu như sản lượng, doanh số bán hàng, lợi nhuận, công suất sử dụng, lao động, thị phần, năng suất, dòng tiền và tỷ suất hoàn vốn đầu tư. Trên cơ sở các cáo buộc này, cơ quan điều tra sẽ xem xét toàn diện ba yếu tố gồm hành vi bán phá giá, thiệt hại của ngành sản xuất trong nước và mối quan hệ nhân quả giữa hai yếu tố.
Thời kỳ điều tra bán phá giá được xác định từ ngày 01/10/2024 đến 30/9/2025, trong khi giai đoạn đánh giá thiệt hại kéo dài từ ngày 01/01/2022 đến 30/9/2025.
Một điểm đáng lưu ý, Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam chứng minh hoạt động theo cơ chế kinh tế thị trường. Nếu đáp ứng các tiêu chí theo quy định của nước này, giá trị thông thường sẽ được xác định trên cơ sở chi phí sản xuất tại Việt Nam. Trường hợp không chứng minh được, cơ quan điều tra có thể sử dụng Thổ Nhĩ Kỳ làm nước thay thế để tính toán biên độ bán phá giá.
Doanh nghiệp cần hợp tác đầy đủ với cơ quan điều tra
Sau khi ban hành quyết định khởi xướng, cơ quan điều tra đã gửi Bản câu hỏi tới các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu của Việt Nam. Thời hạn trả lời là 37 ngày kể từ ngày thông báo được gửi hoặc được đăng trên Công báo đối với các doanh nghiệp không nhận được thông báo trực tiếp.
Theo quy định của Thổ Nhĩ Kỳ, mọi văn bản trao đổi với cơ quan điều tra phải được thực hiện bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ. Nếu doanh nghiệp không hợp tác, cung cấp thông tin không đầy đủ hoặc nộp hồ sơ quá thời hạn, cơ quan điều tra có thể sử dụng các dữ liệu sẵn có để đưa ra kết luận, dẫn đến kết quả bất lợi hơn cho doanh nghiệp.
Trong quá trình điều tra, Thổ Nhĩ Kỳ cũng có thể áp dụng các biện pháp CBPG tạm thời và trong một số trường hợp, biện pháp chính thức có thể được áp dụng hồi tố theo quy định pháp luật nước này.
Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp Việt Nam, Cục PVTM đề nghị các hiệp hội ngành hàng nhanh chóng thông tin về vụ việc tới các doanh nghiệp thành viên có hoạt động sản xuất, xuất khẩu hoặc có khả năng xuất khẩu vải mành polyester sang thị trường Thổ Nhĩ Kỳ; đồng thời phối hợp rà soát, thống kê các doanh nghiệp chịu tác động để kịp thời trao đổi với cơ quan quản lý.
Đối với doanh nghiệp, Cục khuyến nghị cần rà soát toàn bộ hoạt động xuất khẩu trong các giai đoạn điều tra; đối chiếu đặc tính kỹ thuật, cấu tạo sản phẩm và mã khai báo hải quan để xác định khả năng thuộc phạm vi điều tra; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ về sản xuất, chi phí, bán hàng và xuất khẩu.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chủ động đăng ký tham gia vụ việc với tư cách bên liên quan, trả lời đầy đủ bản câu hỏi điều tra, chuẩn bị hồ sơ chứng minh hoạt động theo cơ chế kinh tế thị trường và phối hợp chặt chẽ với Cục PVTM trong suốt quá trình xử lý vụ việc nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng tại thị trường Thổ Nhĩ Kỳ.
