Luật Đầu tư (sửa đổi) quy định chỉ các dự án quan trọng, nhạy cảm liên quan quốc phòng, an ninh và hạ tầng chiến lược mới phải chấp thuận chủ trương, giảm can thiệp hành chính không cần thiết. 
Sáng 11/12, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đầu tư (sửa đổi) với 89,85% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật gồm 7 Chương, 52 Điều và 4 Phụ lục, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý quan trọng nhằm cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.
Thu hẹp phạm vi dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư
Trước khi biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật.
Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) đã làm rõ và thu hẹp các trường hợp thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư. Theo đó, chỉ những dự án có tính chất quan trọng, nhạy cảm, có tác động trực tiếp đến quốc phòng, an ninh hoặc liên quan đến hạ tầng chiến lược (như cảng biển, sân bay, viễn thông, xuất bản, báo chí) mới phải thực hiện thủ tục này. Việc thu hẹp phạm vi nhằm giảm tình trạng “xin - cho”, loại bỏ sự can thiệp hành chính không cần thiết, đồng thời duy trì công cụ quản lý đối với các dự án có rủi ro cao.
Bên cạnh đó, Chính phủ đã rà soát, cắt giảm 38 ngành nghề và điều chỉnh phạm vi điều kiện của 20 ngành nghề theo tinh thần Nghị quyết 68 và Nghị quyết 198. Cách tiếp cận mới chia ngành nghề đầu tư kinh doanh thành hai nhóm: (i) Nhóm vẫn phải cấp phép/chứng nhận trước khi kinh doanh; (ii) Nhóm chuyển sang hậu kiểm, chỉ yêu cầu công bố yêu cầu kinh doanh, qua đó giảm tiếp xúc hành chính, hạn chế chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Các động thái này hướng tới một hệ thống điều kiện kinh doanh gọn hơn, minh bạch hơn, đồng thời duy trì quản lý nhà nước ở các lĩnh vực có rủi ro đáng kể.
Cải thiện môi trường đầu tư nhưng kiểm soát quốc phòng, an ninh và ngoại hối
Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp trước khi cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Đây là bước cải cách trọng yếu của dự thảo luật, tháo gỡ vướng mắc kéo dài nhiều năm trong thủ tục đầu tư nước ngoài. Cơ chế mới cho phép nhà đầu tư: (i) Thành lập doanh nghiệp trước; (ii) Thực hiện thủ tục đăng ký đầu tư sau; (iii) Song vẫn phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường ngay từ giai đoạn thành lập.
Để kiểm soát rủi ro, dự thảo Luật bổ sung yêu cầu báo cáo hoạt động trong thời gian chưa triển khai dự án và quy định đánh giá các yếu tố an ninh - quốc phòng.
Dự thảo Luật đồng thời tiếp tục xu hướng đơn giản hóa thủ tục: (i) Bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài; (ii) Thu hẹp diện dự án phải cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài; (iii) Xác định rõ các trường hợp không phải thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận.
Song song với việc nới quy trình, Chính phủ dự kiến hoàn thiện chính sách quản lý ngoại hối, bảo đảm an ninh kinh tế và an toàn tài chính quốc gia, nhất là với các dự án có dòng vốn lớn hoặc đầu tư vào thị trường rủi ro.
Rà soát nội dung liên quan đến Luật Đường sắt, ngành đặc thù
Theo hướng xử lý xung đột pháp lý, cập nhật quy định liên quan đến các lĩnh vực khác, Chính phủ đã đánh giá sự cần thiết sửa đổi một số điều của Luật Đường sắt trong khuôn khổ Luật Đầu tư (sửa đổi), bảo đảm thống nhất trong xác định các dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư, tránh trùng lặp hoặc xung đột giữa các Luật quản lý ngành.
Đồng thời làm rõ phạm vi hoạt động bị cấm (đặc biệt là thuốc lá nung nóng), đồng thời cập nhật các quy định về dự án bất động sản để bảo đảm đồng bộ với pháp luật đất đai, kinh doanh bất động sản và phòng, chống tác hại thuốc lá.
Luật Đầu tư (sửa đổi) sau chỉnh lý đã thể chế hóa các quan điểm lớn của Đảng về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, khuyến khích đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Các nội dung sửa đổi đều hướng tới giảm thủ tục, giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết; bảo đảm kiểm soát đối với lĩnh vực nhạy cảm, rủi ro cao; tạo thuận lợi rõ rệt cho nhà đầu tư trong nước và quốc tế; và hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ, nhất quán, minh bạch.
