Thủ tướng: Không có tỉnh nào không có nhu cầu nhà ở xã hội

Phiên họp có sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo; Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng; Lãnh đạo các Bộ ngành, cơ quan Trung ương, 34 tỉnh, thành phố, đại diện các tập đoàn, doanh nghiệp, ngân hàng thương mại.

Mục tiêu 100.000 căn NƠXH năm 2025 là thách thức lớn

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, phát triển đột phá NƠXH và giải quyết các vướng mắc của thị trường BĐS là hai vấn đề gắn kết chặt chẽ, nằm trong các nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhằm thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, nâng cao đời sống nhân dân.

Nghị quyết số 01 năm 2025 của Chính phủ đã xác định rõ mục tiêu tập trung thực hiện hiệu quả Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ NƠXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030 (Đề án 1 triệu căn hộ NƠXH). Riêng trong năm 2025, cả nước phấn đấu hoàn thành trên 100.000 căn.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, từ đầu năm 2025 đến nay, Thủ tướng Chính phủ đã trực tiếp chủ trì 4 hội nghị toàn quốc liên quan đến NƠXH, ban hành 3 nghị quyết, 3 công điện, 124 văn bản chỉ đạo điều hành liên quan đến lĩnh vực nhà ở và thị trường BĐS, trong đó giao 58 nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành và địa phương để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thúc đẩy phát triển NƠXH và phát triển thị trường BĐS an toàn, lành mạnh, bền vững.

Đặc biệt, Quyết định số 444 ngày 27/02/2025 của Thủ tướng đã giao chỉ tiêu hoàn thành NƠXH cho từng địa phương đến năm 2030.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, những nỗ lực trên đã mang lại kết quả bước đầu. Tính đến nay, cả nước đang triển khai đầu tư xây dựng 132.616 căn NƠXH. Riêng trong 9 tháng đầu năm, đã có 73 dự án mới được khởi công với quy mô 57.815 căn hộ.

Tuy nhiên, người đứng đầu Chính phủ thẳng thắn chỉ rõ những tồn tại, thách thức. Mục tiêu hoàn thành 100.000 căn NƠXH trong năm 2025 là một “thách thức lớn”. Bên cạnh 22/34 địa phương dự kiến đạt và vượt chỉ tiêu, vẫn còn 8/34 địa phương khó có khả năng hoàn thành.

Thủ tướng chỉ ra các nguyên nhân chính: Một số quy định pháp luật chưa được sửa đổi kịp thời; nguồn cung nhà ở thương mại giá phù hợp và NƠXH còn thiếu hụt; tiến độ triển khai các dự án còn chậm.

Đáng chú ý, giá nhà ở tại các đô thị lớn vẫn vượt quá khả năng chi trả của đa số người dân. Tình trạng đẩy giá, tạo giá ảo, nhiễu loạn thông tin thị trường nhằm trục lợi vẫn còn diễn ra, gây bất ổn cho thị trường BĐS.

Không có tỉnh nào không có nhu cầu NƠXH

Trước thực trạng trên, Thủ tướng đề nghị các đại biểu thảo luận thẳng thắn, tập trung vào các giải pháp đột phá, cụ thể. Các nội dung chính bao gồm: Giải pháp tăng nguồn cung NƠXH, nhà ở thương mại giá phù hợp; giải pháp tiết giảm chi phí đầu tư để hạ giá thành sản phẩm thông qua cắt giảm chi phí tuân thủ, chi phí đầu vào, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng yêu cầu nghiên cứu chính sách thuế phù hợp để ngăn chặn hành vi đầu cơ, thổi giá và chính sách tín dụng ưu tiên cho các dự án NƠXH, đồng thời kiểm soát dòng vốn vào các phân khúc mang tính đầu cơ, trục lợi.

Đặt vấn đề tại sao cùng một cơ chế chính sách nhưng có địa phương làm tốt, có nơi làm chưa tốt, Thủ tướng đề nghị cần chỉ rõ các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn.

Đặc biệt, trước ý kiến cho rằng "có tỉnh không có nhu cầu NƠXH", Thủ tướng bày tỏ không đồng tình và khẳng định: "Không có tỉnh nào không có nhu cầu", vấn đề là phải có cách làm phù hợp.

Người đứng đầu Chính phủ cũng làm rõ quan điểm về NƠXH, đó không chỉ là nhà cao tầng mà còn có thể là nhà thấp tầng, và phải được xây dựng ở những nơi có đầy đủ hạ tầng giao thông, điện, nước, y tế, văn hóa, giáo dục, chứ không phải ở nơi "khỉ ho cò gáy", đất "đầu thừa đuôi thẹo".

Thủ tướng mong muốn sau phiên họp sẽ giải quyết được ngay các vấn đề thuộc thẩm quyền của Chính phủ, các bộ, ngành. Đối với những vướng mắc về thể chế, cần đề xuất Quốc hội ban hành một nghị quyết riêng để tháo gỡ tại kỳ họp tới.

Tinh thần chỉ đạo được Thủ tướng quán triệt là "nói đi đôi với làm, làm thật, hiệu quả thật và nhân dân được hưởng thụ thật". Phải đổi mới tư duy, hành động quyết liệt, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, không cầu toàn, không nóng vội.

Tất cả các chủ thể liên quan đều phải vào cuộc, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, để người dân là đối tượng được hưởng lợi cuối cùng.

Tại phiên họp, các đại biểu cho rằng việc quản lý, phát triển thị trường BĐS nói chung, phát triển NƠXH nói riêng còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Nổi bật là một số quy định pháp luật, cơ chế, chính sách vẫn chưa được sửa đổi, bổ sung phù hợp với tình hình thực tế.

Nguồn cung NƠXH còn thiếu, chưa đáp ứng nhu cầu, trong khi quỹ đất các địa phương dành cho phát triển NƠXH nhìn chung còn hạn chế, nhiều dự án triển khai chậm.

Giá nhà ở tại đô thị lớn vẫn vượt quá khả năng chi trả của đa số người dân, còn tình trạng đẩy giá, tạo giá ảo, gây nhiễu loạn thông tin thị trường nhằm trục lợi. Bên cạnh đó, công tác vận hành sàn giao dịch BĐS chưa thống nhất, còn tiềm ẩn rủi ro; thông tin về thị trường còn thiếu minh bạch, chưa đầy đủ và kịp thời.

Vừa phát triển nhà ở thương mại, vừa đột phá thúc đẩy NƠXH

Phát biểu kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao các ý kiến trách nhiệm, sâu sắc, sát thực tế của đại biểu, đã thẳng thắn chỉ ra các "điểm nghẽn" và đề xuất giải pháp tạo đột phá. Thủ tướng nhấn mạnh, phát triển NƠXH là chính sách nhân văn nhưng phải tuân thủ quy luật thị trường, góp phần thúc đẩy thị trường BĐS phát triển lành mạnh, bền vững.

Thủ tướng chỉ rõ, việc phát triển thị trường BĐS và thực hiện chính sách NƠXH có quan hệ mật thiết, thúc đẩy lẫn nhau. Do đó, cần "vừa phải phát triển nhà ở thương mại phù hợp, đúng quy luật, đúng quy định, đồng thời cũng có những chính sách đột phá để phát triển NƠXH.

Về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu tập trung vào các nhóm giải pháp chính:

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan rà soát, tháo gỡ mọi khó khăn, vướng mắc. Nếu vướng ở luật thì trình Quốc hội ban hành văn bản phù hợp ngay tại Kỳ họp tới; nếu ở nghị định thì Chính phủ giải quyết.

Thứ hai, ổn định quy hoạch và chủ động về đất đai, các địa phương phải giữ quy hoạch ổn định, lâu dài; chủ động trong giao đất, thực hiện thủ tục đất đai, tháo gỡ vướng mắc theo thẩm quyền.

Thứ ba, đa dạng hóa nguồn lực, huy động tổng lực từ hỗ trợ của Nhà nước, nguồn vốn tín dụng, phát hành trái phiếu và nguồn lực tư nhân. Ngân hàng Nhà nước cần đôn đốc, thúc đẩy giải ngân Chương trình tín dụng 145 nghìn tỷ đồng theo hướng thuận lợi, dễ tiếp cận hơn; đồng thời kiểm soát chặt tín dụng vào BĐS đầu cơ.

Thứ tư, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, gắn với phân bổ nguồn lực phù hợp, nâng cao năng lực thực thi và tăng cường kiểm tra, giám sát, cắt giảm thủ tục hành chính.

Thứ năm, hài hòa lợi ích, chia sẻ rủi ro, Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp tiết giảm chi phí để giá thành NƠXH phù hợp hơn, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhân dân và doanh nghiệp, nếu có rủi ro thì cùng nhau chia sẻ.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho Bộ Xây dựng khẩn trương trình ban hành Nghị định quy định chi tiết về Quỹ nhà ở quốc gia; ban hành thông tư hướng dẫn cụ thể hơn Nghị định 261/2025/NĐ-CP; đồng thời yêu cầu đẩy mạnh truyền thông chính sách để người dân hiểu và nhân rộng các mô hình hay, cách làm tốt.