Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh mục tiêu không thay đổi là giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2025 và 2026, đồng thời yêu cầu chuyển trọng tâm từ tháo gỡ thể chế sang siết kỷ luật thực thi. 
Chiều 9/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026, kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các địa phương.
Quy mô và nền tảng thể chế của đầu tư công
Hội nghị toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026 tập trung đánh giá toàn diện kết quả giải ngân vốn đầu tư công trong năm 2025 và cả nhiệm kỳ 2021-2025.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, năm 2025, tổng vốn đầu tư công được Thủ tướng Chính phủ giao là hơn 902 nghìn tỷ đồng; nếu tính cả vốn cân đối địa phương tăng thêm và vốn các năm trước chuyển sang, tổng số vốn cần giải ngân lên tới hơn 1,16 triệu tỷ đồng.
Đến ngày 31/12/2025, giải ngân đạt khoảng 755 nghìn tỷ đồng, tương đương 83,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn cả về tỷ lệ và giá trị tuyệt đối so với cùng kỳ năm 2024.
Tính chung cả nhiệm kỳ 2021-2025, nguồn lực NSNN dành cho đầu tư công đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng 55% so với giai đoạn 2016-2020. Việc bố trí vốn được thực hiện theo hướng tập trung, trọng điểm hơn; số lượng dự án sử dụng vốn NSTW giảm mạnh, từ khoảng 11.000 dự án ở nhiệm kỳ trước xuống còn khoảng 4.600 dự án trong nhiệm kỳ này.
Đầu tư công tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt các nguồn lực xã hội, thể hiện rõ qua các đợt khởi công, khánh thành đồng loạt 564 dự án, công trình trong năm 2025, với tỷ trọng vốn tư nhân chiếm khoảng 75% tổng vốn đầu tư.
Cùng với việc tăng quy mô nguồn lực, công tác hoàn thiện thể chế về đầu tư công được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ triển khai đồng bộ và quyết liệt.
Trong nhiệm kỳ, Quốc hội đã thông qua nhiều luật quan trọng liên quan trực tiếp đến đầu tư công; Chính phủ ban hành hàng chục nghị định hướng dẫn theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm mạnh thủ tục hành chính và thời gian thanh toán.
Đặc biệt, việc ban hành 28 nghị định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã tạo hành lang pháp lý cơ bản đầy đủ để các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện các dự án đầu tư công.
Những “điểm nghẽn” trong thực thi và yêu cầu siết kỷ luật
Bên cạnh những kết quả đạt được, hội nghị cũng thẳng thắn chỉ ra các hạn chế và nguyên nhân khiến giải ngân đầu tư công tại một số Bộ, ngành, địa phương còn chậm.
Các nguyên nhân được phân tích chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện, như công tác chuẩn bị đầu tư kéo dài, giải phóng mặt bằng chậm, khó khăn trong bảo đảm nguồn cung và giá VLXD, đầu tư còn dàn trải, thậm chí chia nhỏ dự án.
Một số địa phương cũng thừa nhận việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tạo ra độ trễ nhất định trong quá trình triển khai.
Trên cơ sở đó, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tháo gỡ thể chế sang siết chặt kỷ luật thực thi và trách nhiệm người đứng đầu. Giải ngân vốn đầu tư công được xác định là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm của các Bộ, ngành, địa phương; kết quả giải ngân là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức, cá nhân.
Trách nhiệm phải được cá thể hóa đến từng khâu, từng dự án, từng cán bộ; kịp thời thay thế các cá nhân, nhà thầu, ban quản lý dự án không đáp ứng yêu cầu.
Định hướng cho giai đoạn 2025-2026, Thủ tướng yêu cầu chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải, xác định rõ thứ tự ưu tiên theo quy hoạch tổng thể; lựa chọn các thủ tục đơn giản nhất, thuận lợi nhất nhưng bảo đảm hiệu quả, công khai, minh bạch.
Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá (KPI) để theo dõi tiến độ, giải ngân theo thời gian thực; tập trung tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc về GPMB, VLXD, bảo đảm tiến độ và chất lượng các dự án, nhất là các công trình hạ tầng chiến lược, quan trọng quốc gia.
