Thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành Nước, từ đánh giá đến hành động

Ngày 23/3, tại TP Huế, Hội Cấp thoát nước Việt Nam (VWSA) phối hợp với Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tổ chức Hội nghị: “Xây dựng chiến lược và công bố kết quả nghiên cứu bình đẳng giới trong ngành Nước tại Việt Nam” nhằm tập trung đánh giá bình đẳng giới trong ngành Nước, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và xây dựng kế hoạch hành động 12 tháng, hướng tới triển khai thực tiễn tại các doanh nghiệp.

Bình đẳng giới là thành tố cốt lõi của quản trị

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Ngọc Điệp - Chủ tịch VWSA cho biết, ngành Nước Việt Nam đang đứng trước giai đoạn chuyển đổi mang tính bước ngoặt với rất nhiều thách thức hữu hình như biến đổi khí hậu, áp lực đô thị hóa, yêu cầu ngày càng cao về chất lượng dịch vụ và đặc biệt là nhu cầu đổi mới cách thức quản trị, nâng cao chất lượng dịch vụ nguồn nhân lực. Trong tiến trình đó, bình đẳng giới không chỉ là một nội dung mang tính bổ trợ, mà còn là thành tố cốt lõi của quản trị hiệu quả. 

VWSA và ADB đã hợp tác triển khai một nghiên cứu về quy mô và chiều sâu để có được một bức tranh tương đối toàn diện, dựa trên dữ liệu, thực trạng bình đẳng giới trong doanh nghiệp, từ chính sách, cơ cấu nhân sự cho đến trải nghiệm thực tế của người lao động.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, đã có những nền tảng quan trọng về tuân thủ pháp luật, nhưng việc chuyển hóa bình đẳng giới thành một chiến lược có hệ thống, gắn với mục tiêu phát triển và hiệu quả quản trị, vẫn còn ở giai đoạn khởi đầu.

Ở nhiều doanh nghiệp, bình đẳng giới vẫn chưa được đo lường một cách đầy đủ, chưa được tích hợp vào quá trình ra quyết định và chưa thực sự gắn với trách nhiệm của đội ngũ lãnh đạo.

“Trong thời gian tới, VWSA cam kết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đối tác, đặc biệt là ADB, để phát triển các công cụ đo lường và hướng dẫn thực tiễn về bình đẳng giới; hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc xây dựng chiến lược và kế hoạch hành động; tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và lan tỏa các mô hình tốt trong toàn ngành”, ông Nguyễn Ngọc Điệp cho biết.

Tại hội nghị, bà Kathy Mulville - Tư vấn cao cấp của ADB và chuyên gia của Hội Cấp thoát nước chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong thúc đẩy bình đẳng giới ngành Nước, từ đó đưa ra phân tích, điểm khởi đầu thực tiễn cho các công ty cấp nước tại Việt Nam là tăng cường thông điệp và cam kết lãnh đạo về bình đẳng giới. Bên cạnh đó, cần bắt đầu thu thập các dữ liệu nhân sự cơ bản có phân tách theo giới; xây dựng chiến lược bình đẳng giới của doanh nghiệp; thúc đẩy học hỏi đồng đẳng (peer learning) và hỗ trợ lẫn nhau giữa các công ty.

Bà Châu Mỹ Linh - Chuyên gia tư vấn về Giới của ADB đã công bố kết quả báo cáo đánh giá bình đẳng giới trong ngành Nước tại Việt Nam nhằm đánh giá toàn diện thực trạng bình đẳng giới trong lĩnh vực cấp thoát nước tại Việt Nam, đồng thời xác định những rào cản và cơ hội cải thiện sự tham gia của phụ nữ trong ngành.

Theo báo cáo, có 83% nữ giới ngành Nước chủ yếu tập trung ở khối hỗ trợ, khu vực kỹ thuật hiện trường chỉ chiếm 17% phụ nữ. Lỗ hổng hệ thống ở đây chính là tiêu chuẩn thăng tiến ngầm ưu tiên nền tảng kỹ thuật hơn năng lực quản lý chung, tự động loại bỏ đa số phụ nữ ra khỏi đường đua lãnh đạo. Bên cạnh đó, đặc quyền miễn trừ lao động vất vả vô tình trở thành rào cản triệt tiêu cơ hội lãnh đạo của nữ giới. Ngoài ra, môi trường làm việc mang tính giới cũng hạn chế...

Báo cáo được kỳ vọng sẽ thúc đẩy hoạt động bình đẳng giới thực chất hiệu quả, phù hợp với trọng tâm chiến lược hợp tác giữa VWSA và ADB giai đoạn 2026-2030, góp phần đạt được Mục tiêu Phát triển Bền vững số 5, tập trung vào bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Từ thực tiễn đến hành động

Tại Hội nghị, TS Hạ Thúy Hạnh - Phó Viện trưởng Viện cấp thoát nước và môi trường của VWSA chia sẻ kế hoạch hoạt động về bình đẳng giới giữa VWSA và ADB giai đoạn 2026-2028.

Theo đó, hai bên dự kiến xây dựng tiêu chí và triển khai Khung chiến lược bình đẳng giới ngành Nước; tổ chức giải thưởng về bình đẳng giới trong giai đoạn từ tháng 8/2026 đến tháng 12/2027; đồng thời thí điểm áp dụng khung chiến lược tại 3 doanh nghiệp trong cùng thời gian.

Ngoài ra, các hoạt động về bình đẳng giới sẽ tiếp tục được lồng ghép tại Tuần lễ ngành Nước Việt Nam (Vietnam Water Week) năm 2026 với hội thảo: "Chỉ số bình đẳng giới trong các doanh nghiệp ngành Nước" và Lễ trao giải thưởng về bình đẳng giới. 

Phiên thảo luận bàn tròn “Từ thực tiễn đến cơ hội: Các hàm ý thể chế và thực tiễn đối với việc xây dựng thực hiện bình đẳng giới trong ngành nước” đã tập trung làm rõ các hàm ý thể chế và thực tiễn trong triển khai bình đẳng giới.

Bà Phạm Chi Lan - Nguyên Phó chủ tịch Phòng công nghiệp và thương mại Việt Nam (VCCI) cho rằng, chúng ta cần quan tâm nhiều hơn đến giáo dục, truyền thông về tầm quan trọng của nước trong đời sống, để nâng cao ý thức tiết kiệm nước. Trong bối cảnh quốc tế hội nhập như hiện nay, nước cần được lồng ghép vào các chính sách khác nhau. Phụ nữ vừa có tiếng nói, vừa trực tiếp tham gia vào các hoạt động sản xuất kinh doanh, vì vậy, cần xác định rõ vai trò quan trọng của phụ nữ, đưa họ tham gia vào các hoạt động xã hội, đóng góp ý kiến cho các Hiệp hội, doanh nghiệp.

Ở góc độ quản lý nhà nước, bà Đặng Anh Thư - Phó cục trưởng Cục kết cấu hạ tầng xây dựng (Bộ Xây dựng) nhấn mạnh, việc lồng ghép bình đẳng giới trong xây dựng VBQPPL rất được chú trọng. Thời gian qua, Bộ Xây dựng đang xây dựng dự thảo Luật Cấp thoát nước với sự tham gia đóng góp ý kiến của các Hội nghề nghiệp và luôn có ý thức lồng ghép bình đẳng giới trong Dự thảo.

Buổi chiều cùng ngày, diễn ra phiên toàn thể: "Từ chính sách tới can thiệp” với phần trình bày của ADB và giới thiệu tổng quan kế hoạch hành động 12 tháng thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành Nước Việt Nam.

Các doanh nghiệp được chia thành 3 nhóm thảo luận về chỉ số giới, chiến lược và kế hoạch hành động. Mỗi nhóm xây dựng các đề xuất cụ thể, bao gồm hành động ưu tiên trong 12 tháng, các chỉ số chính, đơn vị chịu trách nhiệm và nguồn lực cần thiết.