Thúc đẩy hệ sinh thái làm chủ công nghệ đường sắt

Ngày 15/7, tại Hà Nội, Hội Kỹ sư Xây dựng Việt Nam (VSCE) tổ chức họp Ban Chấp hành mở rộng, công bố định hướng hoạt động giai đoạn mới, đồng thời ra mắt Rail&Cons Platform 2.0 - nền tảng kết nối hệ sinh thái công nghiệp đường sắt và hạ tầng.

Cùng với đó, Hội phát động Chiến dịch 120 ngày xây dựng nền móng hệ sinh thái công nghiệp đường sắt và hạ tầng, tập trung kết nối doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và chuyên gia, thành lập các nhóm công tác chuyên ngành, xây dựng cơ sở dữ liệu và chuẩn bị cho Tuần lễ Công nghiệp Đường sắt và Hạ tầng Rail&Cons Industry Week 2026.

Theo Hội Kỹ sư Xây dựng Việt Nam, Rail&Cons Platform 2.0 không phải là một sự kiện hay dự án đơn lẻ mà là nền tảng hợp tác dài hạn, kết nối các cơ quan quản lý, chủ đầu tư, doanh nghiệp, đơn vị tư vấn, nhà sản xuất thiết bị, viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức tài chính và mạng lưới chuyên gia trong, ngoài nước. Mục tiêu là thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, tăng cường liên kết chuỗi cung ứng và từng bước nâng cao năng lực nội sinh của ngành công nghiệp đường sắt Việt Nam.

Phát biểu tại chương trình, ông Lê Viết Hải - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (HBC) cho rằng, việc triển khai các dự án đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị là cơ hội để doanh nghiệp xây dựng Việt Nam tiếp cận những công nghệ hiện đại. Theo ông, nhiều doanh nghiệp trong nước đã tích lũy kinh nghiệm đảm nhận vai trò tổng thầu ở các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng quy mô lớn. Nếu tận dụng tốt nền tảng đó và đẩy nhanh quá trình tiếp nhận công nghệ, doanh nghiệp Việt Nam có thể từng bước làm chủ kỹ thuật thi công, thay vì chỉ tham gia ở các công đoạn có giá trị gia tăng thấp.

Ông Lê Viết Hải cũng cho rằng, quá trình làm chủ công nghệ không thể tách rời việc chuẩn hóa năng lực kỹ sư, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu. Đây là điều kiện để quá trình chuyển giao công nghệ diễn ra hiệu quả và hình thành năng lực cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp xây dựng Việt Nam.

Theo Chủ tịch Hội Kỹ sư Xây dựng Việt Nam Trần Đình Tùng, việc triển khai các dự án đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị không chỉ tạo ra nhu cầu đầu tư hạ tầng mà còn đặt ra yêu cầu xây dựng một hệ sinh thái năng lực cho ngành Xây dựng. Hệ sinh thái đó phải gắn kết các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, tổ chức nghề nghiệp và đội ngũ kỹ sư nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực, năng lực quản trị và năng lực công nghệ cho các dự án quy mô lớn.

Nếu không xây dựng được cơ chế liên kết này, doanh nghiệp Việt Nam sẽ khó tham gia sâu vào chuỗi giá trị, trong khi cơ hội từ các dự án đường sắt có thể chỉ dừng ở hoạt động thi công hoặc gia công. Ngược lại, nếu tận dụng tốt giai đoạn đầu tư hiện nay để chuẩn hóa năng lực kỹ sư, tăng cường đào tạo, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và kết nối chuỗi cung ứng, các dự án đường sắt sẽ trở thành động lực hình thành ngành công nghiệp đường sắt trong nước, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xây dựng Việt Nam.

Theo Hội Kỹ sư Xây dựng Việt Nam, định hướng của Hội trong giai đoạn 2026-2030 là kiến tạo chuẩn mực, phát triển năng lực và dẫn dắt đổi mới. Trọng tâm là xây dựng hệ thống chuẩn năng lực nghề nghiệp cho kỹ sư, phát triển mạng lưới kết nối doanh nghiệp và chuỗi cung ứng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường hợp tác quốc tế, qua đó từng bước hình thành hệ sinh thái phát triển bền vững cho ngành Xây dựng và ngành công nghiệp đường sắt Việt Nam.