Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật gắn với triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm

Năm 2026 là năm khởi đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV cùng với yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao, áp lực hoàn thiện thể chế lớn và nhiệm vụ phát triển hạ tầng ngày càng phức tạp. Bộ Xây dựng xác định, đây là năm khởi đầu để thiết lập nền tảng điều hành mới, hướng tới quản trị ngành Xây dựng theo hướng tích hợp, đồng bộ và bền vững.

Trong năm 2026, Bộ Xây dựng tiếp tục xác định công tác hoàn thiện thể chế, xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Theo Chương trình lập pháp của Quốc hội, Bộ tập trung xây dựng và trình Quốc hội xem xét, thông qua các dự án luật gồm: Bộ luật Hàng hải Việt Nam; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nhà ở; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bất động sản; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc tại các Kỳ họp năm 2026.

Cùng với đó, Bộ dự kiến xây dựng, trình Chính phủ ban hành 6 Nghị định và ban hành 42 Thông tư theo thẩm quyền, tập trung vào việc cụ thể hóa các quy định của Luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Đặc biệt, Bộ tập trung xây dựng các văn bản quy định chi tiết 3 Luật đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV gồm: Luật Hàng không dân dụng Việt Nam, Luật Xây dựng (sửa đổi) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, bảo đảm các văn bản này có hiệu lực thi hành đồng thời với Luật.

Bộ Xây dựng cũng phối hợp với Bộ Tư pháp và các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, triển khai Đề án “Hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”, qua đó, rà soát, sắp xếp, chuẩn hóa hệ thống pháp luật nói chung và pháp luật trong lĩnh vực xây dựng, giao thông nói riêng. Đồng thời, tiếp tục triển khai các nhiệm vụ, giải pháp nhằm đồng hành, hướng dẫn và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của địa phương trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Trong lĩnh vực quản lý đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng tập trung hoàn thiện: Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, bảo đảm phù hợp với nghiệp vụ và lộ trình thực hiện theo quy định tại Nghị định số 111/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định về hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng và Thông tư số 24/2025/TT-BXD của Bộ trưởng Bộ Xây dựng hướng dẫn một số thông tin chi tiết trong hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.

Bộ tăng cường theo dõi, kiểm tra, đôn đốc chất lượng, tiến độ thi công, bảo đảm an toàn giao thông, an toàn lao động và vệ sinh môi trường đối với các công trình, dự án thuộc các lĩnh vực đường bộ, đường sắt, hàng không, đường thủy nội địa và hàng hải, đặc biệt là các dự án trọng điểm quốc gia. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các địa phương để giải quyết dứt điểm vấn đề nguồn vật liệu phục vụ thi công các dự án.

Đối với lĩnh vực đường sắt, Bộ tập trung hoàn thiện thủ tục để khởi công Dự án thành phần 2 của dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; triển khai lập Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; khởi công dự án cải tạo đường sắt khu gian Hòa Duyệt -Thanh Luyện sử dụng nguồn vốn ODA của EDCF; đồng thời triển khai chuẩn bị đầu tư các dự án đường sắt sử dụng nguồn vốn trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Bộ cũng đặt mục tiêu hoàn thành và bàn giao đưa vào khai thác dự án cải tạo bình diện khu vực đèo Khe Nét và các dự án sử dụng vốn trung hạn giai đoạn 2021 - 2025.

Bên cạnh đó, Bộ tiếp tục thực hiện công bố giá VLXD, đơn giá nhân công, giá ca máy và thiết bị thi công, chỉ số giá xây dựng phục vụ công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng và hợp đồng xây dựng theo đúng quy định của pháp luật; xác định danh mục, kế hoạch và tổ chức thực hiện việc rà soát, điều chỉnh, bổ sung các định mức xây dựng áp dụng cho các công trình giao thông trọng điểm.

Trong năm 2026, Bộ Xây dựng tiếp tục tập trung nghiên cứu, kiến nghị sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, với trọng tâm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo hành lang pháp lý thông thoáng nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở và thị trường BĐS, đặc biệt là tạo nguồn cung cho NƠXH.

Bộ triển khai vận hành có hiệu quả hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường BĐS; tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu, bảo đảm dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, đồng bộ và kết nối liên thông từ trung ương tới địa phương. Trên cơ sở đó, công khai, minh bạch thông tin thị trường BĐS, tạo điều kiện thuận lợi cho việc khai thác, sử dụng dữ liệu giữa các cơ quan, tổ chức, cá nhân, đồng thời phục vụ chuyển đổi số trong lĩnh vực nhà ở và kinh doanh BĐS. Bộ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất giải pháp kiểm soát, kiềm chế giá BĐS.

Cùng với đó, Bộ tăng cường theo dõi, hướng dẫn địa phương trong việc xây dựng và thực hiện chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở; phát triển nhà ở thương mại, nhà ở tái định cư theo Luật Nhà ở 2023 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Bộ tiếp tục theo dõi tình hình cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ tại các địa phương; kịp thời xử lý các vướng mắc, khó khăn theo nhiệm vụ tại Nghị quyết số 43/2022/QH15 về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội và Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 30/01/2022 của Chính phủ về Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc biệt, Bộ tăng cường tổ chức các đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn tháo gỡ khó khăn nhằm thúc đẩy thực hiện hiệu quả Đề án “Đầu tư xây dựng 01 triệu căn hộ NƠXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030”.

Trong lĩnh vực phát triển đô thị, Bộ Xây dựng tập trung nghiên cứu, ban hành và tổ chức triển khai Kế hoạch hành động của Bộ và của Chính phủ thực hiện Kết luận số 224-KL/TW ngày 08/12/2025 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 24/01/2022 về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Bộ tiếp tục triển khai các nhiệm vụ về phát triển đô thị thông minh, trong đó trọng tâm là vận hành Cổng thông tin đô thị thông minh quốc gia; tổ chức xây dựng cơ sở dữ liệu về phát triển đô thị; ứng dụng các giải pháp đô thị thông minh nhằm nâng cao năng lực chống chịu và phát triển đô thị bền vững. Đồng thời, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ cơ quan thường trực Tổ công tác liên ngành điều phối xây dựng và triển khai đồng bộ đô thị thông minh.

Bộ tiếp tục triển khai Đề án phát triển đô thị Việt Nam ứng phó với BĐKH giai đoạn 2021 - 2030, Kế hoạch phát triển đô thị tăng trưởng xanh Việt Nam đến năm 2030; thực hiện nhiệm vụ cơ quan thường trực ASCN; thúc đẩy hợp tác quốc tế song phương và đa phương trong lĩnh vực phát triển đô thị; triển khai thực hiện dự án VSUD.

Để góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cả nước từ 10% trở lên trong năm 2026, Bộ Xây dựng xác định lĩnh vực vận tải cần phấn đấu đạt mức tăng trưởng sản lượng vận chuyển hàng hóa tối thiểu 15%. Bộ tập trung nghiên cứu xây dựng đề án cơ sở dữ liệu vận tải liên thông, tích hợp dữ liệu từ cảng biển, ICD, ga đường sắt, sân bay, bến thủy nhằm đồng bộ luồng thông tin và luồng hàng, từng bước hình thành sàn giao dịch vận tải trong những năm tới.

Cùng với đó, Bộ tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông theo hướng hiện đại, phù hợp với bối cảnh phát triển mới; phối hợp với Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia xây dựng chủ đề Năm An toàn giao thông 2026 gắn với xu thế giao thông bền vững và chuyển đổi số…

Trên nền tảng kết quả đạt được trong năm 2025, năm 2026 được Bộ Xây dựng xác định là năm tập trung thiết lập nền tảng điều hành mới, tổ chức thực hiện nhiệm vụ theo hướng đồng bộ, liên thông và hiệu quả, qua đó góp phần triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.