Sau một ngày làm việc nghiêm túc, khoa học và hiệu quả, Diễn đàn Phát triển bền vững đô thị Việt Nam năm 2025 với chủ đề “Phát triển thông minh, bền vững và bao trùm” đã kết thúc tốt đẹp với nhiều kết quả quan trọng. Tiếp nối các hoạt động thường niên của các năm trước, Diễn đàn phát triển bền vững đô thị Việt Nam 2025 là hoạt động thường niên được tổ chức chào mừng Ngày Đô thị Việt Nam 08/11. Các hoạt động của Diễn đàn cũng thiết thực hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 09/11.
Theo báo cáo tại Phiên toàn thể, Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh đất nước đang khẩn trương triển khai tổng kết đánh giá kết quả, bài học kinh nghiệm của thực tiễn 40 năm Đổi mới, đồng thời tổ chức thực hiện cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn, tổ chức triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Bên cạnh các thời cơ và thuận lợi mới, công tác phát triển đô thị tiếp tục phải đối mặt với các khó khăn do điều kiện biến đổi khí hậu khắc nghiệt và khó lường, sự gia tăng tốc độ đô thị hóa cũng như những tồn tại hạn chế bất cập chủ quan chưa được giải quyết thấu đáo.
Theo đó, Diễn đàn đã lựa chọn tập trung các chủ đề thảo luận hướng tới chủ đề trọng tâm, đó là “Phát triển đô thị Việt Nam thông minh, bền vững và bao trùm”.
Diễn đàn đã đón nhận 37 bài tham luận, trong đó đã có 22 diễn giả trực tiếp trình bày tại Diễn đàn. Đã có hơn 500 lượt đại biểu tham dự các hoạt động của Diễn đàn.
Trong khuôn khổ Diễn đàn, 03 phiên chuyên đề và 01 phiên toàn thể đã diễn ra sôi nổi, thực chất, tập trung vào 03 nhóm chủ đề lớn - cũng là 03 trụ cột của phát triển đô thị Việt Nam trong giai đoạn mới.
Tại hội thảo Chuyên đề 1: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển đô thị thông minh Việt Nam”, các đại biểu, chuyên gia và doanh nghiệp đã khẳng định rằng: Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của đô thị thông minh; Công nghệ IoT, AI, Big Data, Digital Twin, nền tảng dữ liệu mở đã và đang thay đổi cách thức quy hoạch, quản lý và vận hành đô thị; Đặc biệt, các mô hình từ Đà Nẵng, Huế, Bình Dương hay các dự án hợp tác quốc tế với Hàn Quốc, Nhật Bản, UN-Habitat cho thấy chuyển đổi số không chỉ là công nghệ, mà là đổi mới trong tư duy quản trị.
Các đại biểu thống nhất đề xuất: Hình thành Bộ tiêu chí đô thị thông minh quốc gia; Phát triển nền tảng dữ liệu đô thị liên thông; Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đô thị với sự tham gia của chính quyền, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và người dân.
Tại hội thảo Chuyên đề 2: “Đô thị an toàn và thích ứng biến đổi khí hậu - Hướng tới tăng trưởng xanh, bền vững”, các báo cáo và tham luận đã nêu bật yêu cầu cấp bách về khả năng chống chịu của đô thị Việt Nam trước biến đổi khí hậu; các đô thị vùng ven biển, ĐBSCL và miền Trung đang chịu tác động nặng nề từ ngập lụt, sụt lún, bão lũ, xâm nhập mặn.
Từ các kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn địa phương, Diễn đàn thống nhất các định hướng sau: Tăng cường lồng ghép ứng phó khí hậu trong quy hoạch, đầu tư và tài chính đô thị; Đẩy mạnh phát triển hạ tầng xanh, hệ thống thoát nước thông minh, đô thị sinh thái; Thúc đẩy hợp tác tài chính khí hậu và các dự án giảm phát thải carbon; Phát triển các đô thị trung tâm vùng có khả năng thích ứng và lan tỏa.
Tại hội thảo Chuyên đề 3: “Quy hoạch và quản trị đô thị hiện đại - Nâng cao chất lượng sống đô thị Việt Nam”, các chuyên gia trong và ngoài nước đã tập trung bàn sâu về nâng cao chất lượng quy hoạch và năng lực quản trị đô thị, đặc biệt trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ năm 2025.
Các ý kiến thống nhất rằng: Quy hoạch cần được thực hiện dựa trên nền tảng dữ liệu không gian liên thông; Cần tăng cường tính công khai, minh bạch và sự tham gia của cộng đồng trong quy hoạch và quản lý đô thị; Phải xây dựng hệ thống giám sát - đánh giá phát triển đô thị hiện đại, có khả năng đo lường, dự báo và cảnh báo sớm.
Một thông điệp xuyên suốt là: “Không có quy hoạch tốt thì không thể có đô thị đáng sống; và không có quản trị hiện đại thì không thể có phát triển bền vững”.
Tại Phiên toàn thể, các diễn giả trong nước và quốc tế đã tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của phát triển bền vững đô thị đối với sự nghiệp đổi mới, phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Các ý kiến phát biểu đều khẳng định: Việt Nam đã và đang đi đúng hướng khi xác định phát triển đô thị là một trong ba đột phá chiến lược quốc gia; Nhưng để thành công, cần có cơ chế phối hợp đa ngành, đa cấp và liên vùng; Đồng thời cần huy động hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước, đặc biệt là nguồn vốn xanh và tri thức quốc tế.
Các đại biểu đã nhấn mạnh 06 vấn đề trọng tâm cần được chú trọng trong quá trình tổ chức phát triển bền vững đô thị Việt Nam, từ nhận thức đúng đủ tầm quan trọng của phát triển đô thị đúng cách, cho đến hoàn thiện đồng bộ các giải pháp thể chế, quy hoạch, đầu tư, quản trị đô thị, phát triển các thị trường nhà ở, bất động sản, phát triển kinh tế đô thị và ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Đáng chú ý, ngài Đại sứ Thụy sĩ tại Việt Nam đã nhấn mạnh rất chính xác sự quan trọng của việc cân bằng giữa tốc độ phát triển với yêu cầu bền vững, giữa tăng trưởng với khả năng chống chịu. Ngoài ra, bà Giám đốc Quốc gia của Ngân hàng Thế giới cũng đã khẳng định sự đồng hành rất quý báu của các đối tác phát triển trong hành trình phát triển bền vững đô thị Việt Nam.
Phát biểu kết luận tại Phiên toàn thể, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh, tiếp theo Diễn đàn này, Bộ Xây dựng cùng với các Bộ, ngành, địa phương sẽ tiếp tục nỗ lực triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp, trong đó sẽ chú trọng triển khai thực hiện:
Một là, hoàn thiện thể chế và chính sách phát triển đô thị bền vững; tiếp tục rà soát, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, hoàn thiện cơ chế phân cấp - phân quyền - giám sát đô thị 2 cấp.
Hai là, rà soát, điều chỉnh quy hoạch hệ thống đô thị - nông thôn và xây dựng, triển khai Chương trình phát triển đô thị quốc gia, xác định rõ trọng tâm các nhiệm vụ để thực hiện phát triển đô thị ứng phó biến đổi khí hậu, cải tạo đô thị song song với nhiệm vụ phát triển các đô thị động lực, đô thị sinh thái, đô thị thông minh gắn với các hành lang phát triển ưu tiên.
Ba là, xây dựng nền tảng dữ liệu đô thị quốc gia. Bộ Xây dựng sẽ chủ trì thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu đô thị quốc gia, tích hợp dữ liệu quy hoạch, đất đai, hạ tầng, dân cư và môi trường, kết nối với các nền tảng quốc gia khác để phục vụ quản lý thống nhất và ra quyết định thông minh.
Bốn là, thúc đẩy đô thị xanh, đô thị thông minh và khả năng chống chịu; đẩy mạnh chuyển đổi mô hình đầu tư hạ tầng theo hướng xanh, tiết kiệm năng lượng và ít phát thải; thúc đẩy hợp tác quốc tế về thích ứng khí hậu, tài chính xanh và đổi mới sáng tạo.
Năm là, phát triển nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đô thị; tăng cường đào tạo năng lực số cho cán bộ quản lý đô thị; khuyến khích doanh nghiệp công nghệ nội địa tham gia chuỗi giá trị đô thị thông minh; xây dựng mạng lưới hợp tác giữa chính quyền - học viện - doanh nghiệp - cộng đồng.
Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đánh giá, hệ thống đô thị Việt Nam đã và đang phát huy vai trò động lực phát triển trong quá trình xây dựng và phát triển của đất nước, không chỉ dừng lại với những đóng góp lớn về phát triển kinh tế mà còn có vai trò, vị trí quan trọng về chính trị, văn hóa, xã hội và môi trường.
