Sở Xây dựng TP.HCM đề xuất bổ sung 2 tuyến metro mới vào danh mục ưu tiên, nâng tổng chiều dài mạng lưới hoàn thành đến năm 2030 lên khoảng 255 km, vượt mốc gần 200 km theo chỉ tiêu của Trung ương. Ngày 31/7, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, Sở đã có báo cáo trình Ban Chỉ đạo phát triển mạng lưới đường sắt trên địa bàn TP.HCM về việc nâng tổng chiều dài mạng lưới metro hoàn thành vào năm 2030 lên 255 km, vượt chỉ tiêu 200 km do Bộ Chính trị giao. Đề xuất này nhằm đáp ứng nhu cầu giao thông liên vùng ngày càng tăng và hoàn thiện hạ tầng sau sáp nhập.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, sau quá trình rà soát mạng lưới và đánh giá điều kiện triển khai, thành phố đề xuất bổ sung hai tuyến vào danh mục ưu tiên đến năm 2030 gồm: Dự án metro Thủ Dầu Một - Tao Đàn và metro số 2 (đoạn Tham Lương - An Hạ - Khu đô thị Tây Bắc). Khi hoàn thành, hai tuyến này sẽ nâng tổng chiều dài đường sắt đô thị của TP.HCM lên khoảng 255 km vào năm 2030. Hệ thống metro sẽ kết nối khu trung tâm với các đô thị vệ tinh, khu vực mở rộng sau sáp nhập địa giới hành chính, đồng thời liên thông các đầu mối giao thông quan trọng như sân bay Tân Sơn Nhất và Long Thành.
Trước đó, TP.HCM dự kiến đến năm 2030 hoàn thành thêm 6 tuyến metro, nâng tổng chiều dài mạng lưới lên 187 km gồm: Dự án metro Bến Thành - Tham Lương, Bến Thành - Thủ Thiêm, Thủ Thiêm - Long Thành, Bến Thành - Cần Giờ, Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên và giai đoạn một tuyến số 6 (Tân Sơn Nhất - Phú Hữu). Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 09 với mục tiêu khoảng 200 km đường sắt đô thị vào năm 2030, TP.HCM tiếp tục rà soát để bổ sung các đoạn tuyến có thể triển khai sớm.
Hiện nay, TP.HCM đã khởi công và động thổ ba tuyến gồm: Tuyến metro Bến Thành - Tham Lương, Bến Thành - Thủ Thiêm và Bến Thành - Cần Giờ. Các dự án còn lại đang đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư, hướng tới khởi công vào cuối năm 2026.
Theo định hướng đến năm 2050, TP.HCM sẽ có khoảng 1.540 km đường sắt đô thị, gồm khoảng 1.100 km metro và 440 km đường sắt nhẹ (LRT), với tầm nhìn phát triển 100 năm. Mạng lưới này sẽ tăng cường kết nối khu trung tâm với các cực tăng trưởng mới.
Để đạt mục tiêu trên, TP.HCM sẽ tận dụng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm rút ngắn thủ tục, đẩy nhanh tiến độ dự án. Đồng thời rà soát, cập nhật quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị và mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).
Về nguồn vốn, TP.HCM định hướng huy động đa dạng các nguồn lực, trong đó đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, tạo động lực thu hút khu vực tư nhân. Thành phố cũng sẽ đổi mới mô hình đầu tư, quản lý, vận hành, đồng thời phát triển nguồn nhân lực, khoa học - công nghệ và công nghiệp đường sắt đô thị.
