Trong lĩnh vực quản lý hoạt động nạo vét, nhận chìm chất nạo vét, tại khoản 2, Điều 28, Nghị định 140/2025/NĐ-CP đã xác định rõ vai trò của UBND xã bên cạnh các cơ quan cấp tỉnh và doanh nghiệp. 
Chất nạo vét có thể được hiểu là toàn bộ vật liệu (như đất, cát, sỏi, bùn, phù sa, rác thải, mảnh vụn) được loại bỏ ra khỏi đáy biển, sông, hồ, luồng lạch hoặc các vùng nước khác thông qua hoạt động nạo vét. Vật liệu này có thể được tái sử dụng cho các mục đích xây dựng, lấp biển, hoặc xử lý theo quy định môi trường tùy thuộc vào thành phần và mức độ ô nhiễm.
Trong lĩnh vực quản lý hoạt động nạo vét, nhận chìm chất nạo vét, Nghị định 140/2025/NĐ-CP đã xác định rõ vai trò của UBND xã bên cạnh các cơ quan cấp tỉnh và doanh nghiệp.
Khoản 2 Điều 28 Nghị định 140/2025/NĐ-CP quy định:
“Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao Chánh Văn phòng UBND tỉnh/thành phố; Thủ trưởng các sở, ban, ngành của tỉnh; Chủ tịch UBND cấp xã; các tổ chức, doanh nghiệp và các đơn vị có liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định công bố danh mục khu vực, địa điểm tiếp nhận chất nạo vét, nhận chìm chất nạo vét của Phụ lục II kèm theo Nghị định số 57/2024/NĐ-CP ngày 20/5/2024 của Chính phủ về quản lý hoạt động nạo vét trong vùng nước cảng biển và vùng nước đường thủy nội địa.”
Quy định này tạo khung pháp lý rõ ràng để các chủ thể ở cả cấp tỉnh, xã và khu vực tư nhân cùng phối hợp tổ chức thực hiện quyết định công bố danh mục khu vực tiếp nhận và nhận chìm chất nạo vét, bảo đảm công khai, minh bạch và tuân thủ pháp luật, cụ thể:
- UBND cấp xã: Tổ chức công bố, niêm yết công khai quyết định của tỉnh tại địa phương; thông báo đến người dân; phối hợp kiểm tra hiện trường; giám sát hoạt động tiếp nhận, nhận chìm; phát hiện và báo cáo vi phạm.
- Chánh Văn phòng UBND tỉnh: Giúp Chủ tịch tỉnh ban hành, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện.
- Thủ trưởng các sở, ngành: Hướng dẫn chuyên môn, kiểm tra, xử lý phát sinh theo lĩnh vực quản lý.
- Doanh nghiệp, tổ chức: Thực hiện đúng quyết định công bố, bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường và tuân thủ pháp luật trong quá trình tiếp nhận, nhận chìm.
Trước đây, việc công bố và tổ chức thực hiện danh mục khu vực tiếp nhận, nhận chìm chất nạo vét thường tập trung chủ yếu ở cấp tỉnh và các sở chuyên môn. Vai trò của cấp xã và cộng đồng địa phương còn mờ nhạt, dẫn đến hạn chế như: thông tin đến người dân chưa kịp thời, giám sát thực địa còn rời rạc. Việc đưa UBND xã vào nhóm các chủ thể có trách nhiệm thực thi quyết định công bố là bước điều chỉnh quan trọng, thể hiện tinh thần phân cấp gắn với trách nhiệm giải trình cụ thể.
Giả sử tại tỉnh B, UBND tỉnh ra quyết định công bố một khu vực nhận chìm chất nạo vét cách bờ biển xã X khoảng 3 km. UBND xã X có trách nhiệm niêm yết quyết định tại trụ sở, thông báo cho người dân địa phương, phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra tàu đổ chất, bảo đảm không có hành vi đổ sai vị trí, vượt khối lượng hoặc gây ô nhiễm. Khi người dân phát hiện tàu đổ bùn sai tọa độ, xã tiếp nhận phản ánh, lập biên bản hiện trường và báo cáo ngay cho tỉnh để xử lý. Nhờ sự tham gia trực tiếp của xã, việc giám sát được thực hiện liên tục và thực chất hơn.
Nhiều lĩnh vực quản lý như trật tự xây dựng, tài nguyên nước, môi trường, vận chuyển hàng nguy hiểm, nạo vét và nhận chìm chất nạo vét... đã được chuyển giao về xã. Điều này đồng nghĩa với việc xã không còn phối hợp thụ động, mà trở thành đơn vị chịu trách nhiệm thực chất, gắn trực tiếp với kết quả quản lý.
