Mâu thuẫn giữa đáp ứng tiêu chuẩn PCCC và tiêu chí thẩm mỹ trong các công trình xây dựng hiện đại đã tồn tại trong nhiều năm. Nguyên nhân không đến từ sự thiếu ý thức của các bên tham gia mà đến từ thực tế xây dựng gắn liền với mục tiêu thẩm mỹ của các công trình. Trong bối cảnh đó, vật liệu chống cháy thụ động công nghệ nano thế hệ mới đã giải được nút thắt trong nghiệm thu PCCC. Quá trình đô thị hóa tại Việt Nam đã diễn ra mạnh mẽ trong hơn một thập kỷ vừa qua với tỷ lệ hiện nay đạt 46%. Sự phát triển nhanh chóng này làm ngành xây dựng đối mặt với nghịch lý kỹ thuật cốt lõi: các công trình có giá trị thẩm mỹ cao như: khách sạn 5 sao, tòa nhà văn phòng hạng A, trung tâm thương mại, không gian nội thất cao cấp thường xuyên gặp vướng mắc nghiêm trọng trong quá trình nghiệm thu PCCC.
Nguyên nhân không nằm ở sự thiếu ý thức an toàn của các bên tham gia mà ở chỗ vật liệu hoàn thiện đạt chuẩn PCCC theo quy định cũ thường đồng nghĩa với việc hy sinh giá trị thẩm mỹ. Ngược lại, vật liệu đáp ứng tiêu chí thẩm mỹ hiện đại lại thường không đạt chỉ tiêu về chậm cháy, chống cháy lan hoặc không sinh khói độc. Đây là mâu thuẫn mà tất cả các bên từ cơ quan nghiệm thu cho đến kiến trúc sư, nhà thầu và chủ đầu tư đều phải sống chung trong nhiều năm.
Tại Hội thảo “Những quy định mới trong công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng” do Mạng Kiểm định chất lượng công trình xây dựng Việt Nam tổ chức đầu tuần tháng 3 vừa qua, ông Vũ Tiến Dũng - Giám đốc Công ty TNHH Hóa chất xây dựng & Công nghiệp Miviko (Miviko) đã phân tích cụ thể những đóng góp kỹ thuật và tác động của vật liệu chống cháy thụ động ứng dụng công nghệ nano thế hệ mới do Miviko phát triển đối với từng nhóm công trình.
Theo đó, loại vật liệu mới này không giống các hệ thống chữa cháy chủ động (sprinkler, đầu báo khói, bơm chữa cháy), vật liệu chống cháy thụ động công nghệ nano hoạt động theo nguyên lý hoàn toàn khác biệt: chức năng bảo vệ được tích hợp ngay trong cấu trúc phân tử của vật liệu hoàn thiện, không cần điện, không cần tín hiệu kích hoạt, không phụ thuộc vào bất kỳ thiết bị nào.
Cơ chế hoạt động dựa trên phản ứng nhiệt hóa học tự động: khi nhiệt độ tại bề mặt vật liệu vượt ngưỡng kích hoạt, các hạt nano được phân tán đồng đều trong nền vật liệu sẽ tạo ra lớp rào chắn cách nhiệt vi mô, làm chậm tốc độ truyền nhiệt, ngăn ngọn lửa lan rộng và ức chế sinh khói độc mà không làm thay đổi bất kỳ đặc tính nào của bề mặt ở điều kiện bình thường.
Điều đặc biệt quan trọng về mặt kỹ thuật của vật liệu nano Miviko không tạo ra lớp phủ bổ sung, không tăng độ dày tổng thể của bề mặt hoàn thiện và không yêu cầu thay đổi quy trình thi công thông thường. Đây chính là điểm mấu chốt giải quyết mâu thuẫn kỹ thuật - thẩm mỹ đã tồn tại lâu năm trong ngành.
Vấn đề tồn tại trong nhiều năm qua tại một số công trình cao cấp là vật liệu hoàn thiện không đạt yêu cầu về chỉ số cháy. Vì thế, yêu cầu chủ đầu tư thay thế toàn bộ vật liệu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và chi phí, hoặc ký nghiệm thu có điều kiện trong trạng thái còn tồn đọng kỹ thuật. Cả hai lựa chọn đều không thỏa đáng về mặt quản lý nhà nước, bởi vấn đề không nằm ở thiếu năng lực kỹ thuật của đội ngũ nghiệm thu mà nằm ở chỗ thị trường vật liệu chưa cung cấp được giải pháp đáp ứng đồng thời cả tiêu chuẩn an toàn lẫn yêu cầu thẩm mỹ.
Khi vật liệu chống cháy thụ động nano Miviko xuất hiện với hồ sơ kỹ thuật đầy đủ, bao gồm chứng nhận kiểm định theo QCVN 06:2022/BXD, phiếu thử nghiệm độc lập và bảng chỉ tiêu kỹ thuật minh bạch, các cơ quan nghiệm thu có căn cứ kỹ thuật rõ ràng để phê duyệt một công trình đẹp mà không cần thỏa hiệp về tiêu chuẩn an toàn.
Điều này sẽ rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ nghiệm thu nhờ hồ sơ kỹ thuật hoàn chỉnh và chuẩn hóa theo yêu cầu quản lý nhà nước. Giảm thiểu tranh chấp kỹ thuật giữa cơ quan nghiệm thu và chủ đầu tư về vấn đề vật liệu hoàn thiện. Cung cấp tiền lệ kỹ thuật để các cơ quan quản lý tham chiếu khi cập nhật hướng dẫn áp dụng tiêu chuẩn TCVN trong bối cảnh kiến trúc hiện đại. Tạo điều kiện để các cơ quan nhà nước xây dựng khung pháp lý phân loại rõ hơn giữa vật liệu chống cháy thụ động tích hợp và các hệ thống chữa cháy chủ động.
Đối với chủ đầu tư, việc sử dụng vật liệu nano Miviko sẽ giải quyết được những vấn đề về kỹ thuật như: Tuân thủ tiêu chuẩn PCCC mà không phát sinh chi phí thay thế hay điều chỉnh thiết kế nội thất đã phê duyệt. Duy trì nguyên vẹn giá trị thẩm mỹ của công trình: Màu sắc, kết cấu bề mặt, độ bóng, độ phản quang đúng với hồ sơ thiết kế đã cam kết với khách hàng và đối tác.
Tích hợp vào quy trình thi công thông thường mà không tạo ra hạng mục phát sinh hoặc yêu cầu kỹ thuật đặc biệt ngoài năng lực của đội thầu. Cung cấp hồ sơ chứng nhận đủ điều kiện đưa vào hồ sơ pháp lý công trình, hỗ trợ quá trình bảo hiểm và thẩm định giá trị tài sản.
Đối với nhà thầu, được trao lại quyền chủ động kỹ thuật ngay từ giai đoạn lập hồ sơ. Cụ thể: Có thể chỉ định vật liệu đạt chuẩn PCCC ngay trong bản vẽ thi công mà không cần đàm phán thỏa hiệp về thẩm mỹ với bên thiết kế. Không phát sinh hạng mục thi công bổ sung: vật liệu nano tích hợp vào quy trình sơn, ốp, bọc thông thường mà không yêu cầu lớp phủ trung gian hay thay đổi thông số kỹ thuật. Rút ngắn thời gian chuẩn bị nghiệm thu PCCC nhờ hồ sơ vật liệu chuẩn hóa và có chứng nhận quốc tế đủ điều kiện nộp trực tiếp cho cơ quan chức năng. Tăng khả năng cạnh tranh trong đấu thầu các dự án cao cấp nhờ cam kết kỹ thuật rõ ràng: đạt chuẩn PCCC mà không ảnh hưởng đến thiết kế đã được phê duyệt.
Đối với kiến trúc sư và nhà thiết kế, có thể đưa vào hồ sơ thiết kế một mục riêng biệt: "Giải pháp tích hợp chống cháy thụ động” không phải như một hạng mục kỹ thuật khô khan mà như một tuyên bố về giá trị thiết kế toàn diện. Tư vấn chủ đầu tư về lựa chọn vật liệu mà không cần đánh đổi giữa chứng nhận kỹ thuật và chất lượng thẩm mỹ. Tham gia các dự án yêu cầu tiêu chuẩn như BIM, LEED, EDGE, LOTUS… công trình ngoại giao, khách sạn quốc tế với đầy đủ hồ sơ vật liệu đáp ứng cả tiêu chí an toàn và thiết kế.
Nhìn tổng thể, vật liệu chống cháy thụ động công nghệ nano thế hệ mới của Miviko không chỉ giải quyết một vấn đề kỹ thuật đơn lẻ. Nó tháo gỡ đồng thời một chuỗi mâu thuẫn tồn tại trong nhiều năm, đó là: Mâu thuẫn giữa tiêu chuẩn kỹ thuật và thực tiễn thị trường vật liệu, được giải quyết bằng việc tạo ra loại vật liệu đáp ứng cả hai chiều yêu cầu. Mâu thuẫn giữa thẩm mỹ kiến trúc và chức năng an toàn, được giải quyết bằng tích hợp phân tử nano vào nền vật liệu mà không thay đổi ngoại quan. Mâu thuẫn giữa tiến độ thi công và yêu cầu nghiệm thu, được giải quyết bằng vật liệu không phát sinh hạng mục bổ sung và có hồ sơ kỹ thuật chuẩn hóa sẵn. Mâu thuẫn giữa trách nhiệm pháp lý và khả năng thực thi, được giải quyết bằng chứng nhận quốc tế được cơ quan quản lý công nhận.
Sự xuất hiện của vật liệu chống cháy thụ động công nghệ nano thế hệ mới tại thị trường Việt Nam đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tiến trình nâng cao tiêu chuẩn an toàn xây dựng quốc gia. Không phải đây là công nghệ phức tạp nhất hay đắt tiền nhất mà đây là công nghệ đầu tiên loại bỏ các nút thắt trong vấn đề nghiệm thu PCCC đối với công trình hiện đại.
