Thương vụ Tập đoàn CRH (Ireland) chi khoảng 8,5 tỷ USD để mua lại Arcosa (Mỹ) không chỉ là một trong những giao dịch lớn nhất của ngành VLXD trong năm 2026, mà còn phản ánh xu hướng các doanh nghiệp vật liệu đang mở rộng từ lĩnh vực sản xuất truyền thống sang cung cấp các giải pháp hạ tầng tích hợp, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các dự án năng lượng, lưới điện và trung tâm dữ liệu. 
CRH tăng hiện diện trong lĩnh vực hạ tầng chiến lược
Vừa qua, CRH - Tập đoàn VLXD lớn có trụ sở tại Ireland công bố thỏa thuận mua lại 100% Arcosa - doanh nghiệp chuyên cung cấp vật liệu và sản phẩm hạ tầng của Mỹ, với giá trị doanh nghiệp khoảng 8,5 tỷ USD. Theo kế hoạch, giao dịch dự kiến hoàn tất trong quý I/2027 sau khi được cổ đông Arcosa và các cơ quan quản lý chấp thuận.
Đây là thương vụ mua bán, sáp nhập (M&A) lớn nhất của CRH kể từ khi tập đoàn này tiếp quản nhiều tài sản của Holcim và Lafarge vào năm 2015. Reuters nhận định giao dịch tiếp tục phản ánh xu hướng hợp nhất đang diễn ra trong ngành VLXD Bắc Mỹ nhằm mở rộng quy mô, gia tăng khả năng cung ứng và tận dụng làn sóng đầu tư mạnh vào hạ tầng.
Điểm đáng chú ý là mục tiêu của CRH không chỉ dừng ở việc gia tăng năng lực sản xuất cốt liệu. Arcosa hiện sở hữu 109 mỏ và bãi vật liệu, 9 nhà máy asphalt, 19 bến trung chuyển cùng sản lượng khoảng 35 triệu tấn cốt liệu trong năm 2025. Đồng thời, doanh nghiệp này còn là một trong những nhà sản xuất hàng đầu tại Mỹ về các cấu kiện hạ tầng phục vụ truyền tải điện, hiện đại hóa lưới điện và các dự án năng lượng.
Theo CRH, việc sáp nhập Arcosa sẽ giúp tập đoàn củng cố vị thế là doanh nghiệp hạ tầng hàng đầu tại Bắc Mỹ, đồng thời mở rộng danh mục sản phẩm theo chiến lược xây dựng hệ sinh thái vật liệu kết nối (connected portfolio), trong đó VLXD được tích hợp với các sản phẩm và giải pháp phục vụ hạ tầng thiết yếu.
Hạ tầng năng lượng và AI mở ra dư địa tăng trưởng mới
Không chỉ riêng CRH, nhiều doanh nghiệp VLXD trên thế giới đang điều chỉnh chiến lược đầu tư theo hướng gắn chặt với các lĩnh vực tăng trưởng dài hạn như hạ tầng năng lượng, điện khí hóa, trung tâm dữ liệu và sản xuất công nghệ cao.
Theo CRH, các xu hướng như hiện đại hóa lưới điện, chuyển đổi năng lượng và sự phát triển nhanh của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo đang tạo ra nhu cầu lớn đối với cốt liệu, bê tông, kết cấu thép, cột truyền tải điện và nhiều loại vật liệu hạ tầng khác. Đây được xem là những động lực tăng trưởng dài hạn của ngành VLXD trong những năm tới.
Bên cạnh thương vụ CRH - Arcosa, thị trường Bắc Mỹ tiếp tục ghi nhận các giao dịch quy mô lớn. Mới đây, Martin Marietta Materials cũng công bố kế hoạch mua lại Lhoist North America với giá khoảng 13,5 tỷ USD nhằm mở rộng nguồn cung đá vôi và vật liệu phục vụ các dự án hạ tầng, năng lượng và công nghiệp. Động thái này cho thấy xu hướng hợp nhất trong ngành VLXD vẫn đang diễn ra mạnh mẽ nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư ngày càng lớn đối với hạ tầng chiến lược.
Có thể thấy, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp VLXD hiện không chỉ nằm ở công suất sản xuất hay trữ lượng tài nguyên, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị hạ tầng, từ khai thác nguyên liệu, sản xuất vật liệu đến cung cấp các cấu kiện và giải pháp kỹ thuật cho các công trình năng lượng, giao thông và hạ tầng số.
Gợi mở cho ngành VLXD Việt Nam
Đối với Việt Nam, xu hướng này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng tiếp tục gia tăng theo các quy hoạch quốc gia về giao thông, đô thị, năng lượng và phát triển công nghiệp. Điều đó kéo theo yêu cầu nâng cao năng lực cung ứng VLXD cả về sản lượng, chất lượng và tính bền vững.
Bên cạnh việc bảo đảm nguồn cung cho các dự án trọng điểm, ngành VLXD trong nước cũng đang đứng trước yêu cầu đẩy mạnh đổi mới công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải trong sản xuất, phát triển vật liệu xanh, vật liệu tái chế và các giải pháp phù hợp với xu hướng xây dựng phát thải thấp.
Thực tiễn từ các tập đoàn quốc tế cho thấy, VLXD đang dần mở rộng vai trò từ việc cung cấp đầu vào cho công trình sang trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi phát triển hạ tầng. Trong bối cảnh đầu tư vào năng lượng, lưới điện và hạ tầng số ngày càng tăng, khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị này được dự báo sẽ là một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp VLXD trong giai đoạn tới.
