Trong định hướng chiến lược giai đoạn 2026 - 2030, dựa trên 4 trụ cột cốt lõi, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) phấn đấu trở thành nhà cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay (ANS) có uy tín và vị thế hàng đầu trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. 
Nhiều công nghệ đột phá trong quản lý, điều hành bay
Ngày 19/12/2025, VATM điều hành thành công chuyến bay đầu tiên tại CHKQT Long Thành. Sự kiện khẳng định vai trò trung tâm của VATM trong việc kiến tạo hạ tầng quản lý bay hiện đại cho quốc gia. Cùng ngày, vào lúc 0h00, VATM chính thức chuyển đổi và đưa Trung tâm Kiểm soát không lưu Hồ Chí Minh mới vào khai thác. Đây là dấu mốc đặc biệt quan trọng, không chỉ nâng cao năng lực điều hành cho vùng thông báo bay (FIR) có mật độ hoạt động bay cao nhất cả nước mà còn là mảnh ghép hạ tầng then chốt để vận hành Cảng HKQT Long Thành.
Cũng tại “siêu dự án” CHKQT Long Thành, với định hướng kiến tạo một trung tâm trung chuyển hàng không tầm cỡ khu vực, VATM đã đầu tư hệ thống trang thiết bị điều hành bay đồng bộ, tiên tiến, tiệm cận tiêu chuẩn của các sân bay quốc tế hàng đầu thế giới. Đầu tiên phải kể đến là hệ thống hướng dẫn và kiểm soát di chuyển mặt đất tiên tiến (A-SMGCS) được triển khai tích hợp, xử lý từ nhiều nguồn dữ liệu giám sát khác nhau, cho phép giám sát chính xác toàn bộ chuyển động của tàu bay và phương tiện trên sân đỗ, đường lăn trong mọi điều kiện thời tiết.
Tiếp đó, với việc áp dụng hệ thống cấp huấn lệnh đường dài kỹ thuật số (DCL - Digital Clearance), thay vì sử dụng thoại vô tuyến truyền thống, huấn lệnh khởi hành được truyền trực tiếp bằng dữ liệu số giữa Kiểm soát viên không lưu và tổ lái. Công nghệ này giúp loại bỏ nguy cơ nhầm lẫn, giảm thiểu sai sót, đồng thời giảm tải đáng kể việc nghẽn sóng trên tần số vô tuyến trong các khung giờ cao điểm, đảm bảo thông tin điều hành luôn chính xác và thông suốt.
Ngoài ra, nền tảng an toàn của hoạt động bay cũng được củng cố bởi hệ thống trang thiết bị dẫn đường và giám sát theo tiêu chuẩn quốc tế mới nhất. Có thể kể đến như: Trang bị đồng bộ ILS (hệ thống hạ cánh chính xác) và VOR/DME, đảm bảo khả năng dẫn đường tin cậy cho tàu bay cho giai đoạn tiếp cận. Hay như sự kết hợp giữa radar sơ cấp/thứ cấp và công nghệ giám sát tự động phụ thuộc (ADS-B) cho phép xác định vị trí tàu bay với độ chính xác cao và cập nhật liên tục theo thời gian thực.
Song song với đầu tư “phần cứng”, VATM chú trọng phát triển “phần mềm” là hệ thống phương thức bay hiện đại sử dụng công nghệ dẫn đường vệ tinh (GNSS). Đặc biệt, để giải quyết bài toán vận hành song song giữa hai sân bay lớn (Tân Sơn Nhất và Long Thành), VATM đã hợp tác với Tập đoàn Boeing thực hiện đánh giá an toàn bằng hệ thống giả lập thời gian nhanh (FTS - Fast Time Simulation). Các kết quả mô phỏng và khuyến cáo kỹ thuật từ phía Boeing đã giúp tối ưu hóa cấu trúc vùng trời, đảm bảo tính linh hoạt, nhịp nhàng và an toàn tuyệt đối cho luồng không lưu tại khu vực trọng yếu này.
Đồng thời, với việc áp dụng công nghệ ma trận chuyển mạch KVM (KVM Matrix Switch) trong công tác điều hành bay, kiểm soát viên không lưu Long Thành từ bất kỳ vị trí nào có thể lựa chọn bất kỳ nguồn dữ liệu điều hành bay nào như A-SMGCS, ATM, ADS-B, PSR/SSR, AMHS, AIM, AWOS… để hiển thị lên một màn hình duy nhất thông qua 1 bộ điều khiển bàn phím chuột duy nhất. Công nghệ này giúp giảm thiểu tối đa việc bố trí nhiều thiết bị màn hình điều hành bay trên đài kiểm soát không lưu Long Thành cũng như giúp người dùng linh hoạt trong việc lựa chọn nguồn dữ liệu đưa lên màn hình giám sát.
Trong khi đó, với việc đưa Trung tâm Kiểm soát không lưu Hồ Chí Minh mới vào khai thác, không chỉ nâng cao năng lực điều hành cho vùng thông báo bay (FIR) có mật độ hoạt động bay cao nhất cả nước mà còn là mảnh ghép hạ tầng then chốt để vận hành CHKQT Long Thành.
Tại Trung tâm Kiểm soát không lưu Hồ Chí Minh, VATM đã đầu tư và hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật với quy mô hiện đại hàng đầu khu vực. "Trái tim" của Trung tâm là Hệ thống quản lý không lưu (ATM) thế hệ mới, được tích hợp đầy đủ các tính năng tiên tiến nhất hiện nay như: Hệ thống quản lý tàu bay đi/tàu bay đến (AMAN/DMAN); Quản lý quỹ đạo bay (TBO); Các công cụ cảnh báo và hỗ trợ ra quyết định tự động. Bên cạnh đó, hệ thống thông tin liên lạc - "mạch máu" của công tác điều hành bay cũng được nâng cấp toàn diện. Hệ thống chuyển mạch thoại VCCS theo tiêu chuẩn Châu Âu cho phép vận hành đồng thời 80 vị trí kiểm soát, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe của ICAO.
Bên cạnh đó, mạng truyền dẫn IP/MPLS hiện đại đã thay thế hoàn toàn công nghệ cũ, đảm bảo tốc độ cao, độ ổn định và tính bảo mật tuyệt đối trong kết nối dữ liệu giữa các đài, trạm.
Việc đưa Trung tâm Kiểm soát không lưu Hồ Chí Minh mới vào hoạt động mang ý nghĩa chiến lược đối với vùng trời phía Nam - nơi có mật độ hoạt động bay cao nhất Việt Nam. Với phương án tổ chức vùng trời được điều chỉnh, hoàn thiện trên cơ sở đánh giá tổng thể và số lượng phân khu điều hành bay được mở rộng, Trung tâm mới sẽ giúp giảm tải áp lực cho kiểm soát viên không lưu, tối ưu hóa việc điều phối luồng hoạt động bay giữa các sân bay lớn khu vực phía Nam như Tân Sơn Nhất, Long Thành, Phú Quốc và Cần Thơ. Năng lực xử lý của hệ thống mới, kết hợp với các tính năng dự báo xung đột sớm sẽ đảm bảo sự ổn định và an toàn ngay cả trong những khung giờ cao điểm nhất.
4 trụ cột cốt lõi để VATM khẳng định uy tín và vị thế hàng đầu khu vực
Năm 2025, VATM ghi nhận sự thành công toàn diện trên các mặt công tác: bảo đảm an toàn tuyệt đối cho 100% chuyến bay trong vùng trời trách nhiệm; hoàn thành đạt và vượt mức các chỉ tiêu tài chính được giao; tạo dấu ấn đột phá trong phát triển hạ tầng hàng không quốc gia. Sản lượng điều hành bay của VATM ước thực hiện năm 2025 là 930.004 lần chuyến, trong đó 295.088 lần chuyến quốc tế, 224.056 lần chuyến nội địa, 410.860 lần chuyến quá cảnh, tăng 7,3% so với năm 2024.
Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 tổ chức cuối tháng 12/2025, Tổng giám đốc VATM Nguyễn Công Long cho biết, 2026 được xác định là năm bản lề, mở đầu cho giai đoạn phát triển mới 2026-2030, VATM tiếp tục kiên định mục tiêu an toàn là cốt lõi, là yếu tố sống còn trong mọi hoạt động. Các nhiệm vụ trọng tâm gồm: tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật; hoàn thiện tổ chức vùng trời và quản lý luồng không lưu; chủ động chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về hạ tầng, công nghệ và nhân lực để khai thác an toàn, hiệu quả CHKQT Long Thành; đẩy mạnh chuyển đổi số; nâng cao chất lượng dịch vụ bảo đảm hoạt động bay; đồng thời chú trọng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và sự phát triển của các loại hình hoạt động bay mới.
Trong định hướng chiến lược giai đoạn 2026 - 2030, VATM xác định tầm nhìn và mục tiêu tổng quát đến năm 2030 phấn đấu trở thành nhà cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay (ANS) có uy tín và vị thế hàng đầu trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, dựa trên 4 trụ cột cốt lõi: Con người và năng lực; Công nghệ, hạ tầng và mô hình khai thác; Thể chế, cơ chế và quản trị; Hợp tác và hội nhập khu vực - quốc tế. Sự gắn kết chặt chẽ của 4 trụ cột này chính là nền tảng để VATM bảo đảm cung cấp dịch vụ an toàn - điều hòa - hiệu quả, đóng góp thiết thực vào vị thế trung tâm hàng không khu vực của Việt Nam theo đúng định hướng chiến lược đã đề ra.
Để hiện thực hóa tầm nhìn và các trụ cột chiến lược, VATM tập trung mọi nguồn lực thực hiện 7 mục tiêu chiến lược then chốt, gồm: (1) Hoàn thiện thể chế, môi trường pháp lý và cơ chế đặc thù; (2) Hiện đại hóa công nghệ và hạ tầng điều hành bay; (3) Chuyển đổi số toàn diện và phát triển dữ liệu thông minh; (4) Bảo đảm và nâng cao năng lực điều hành - tối ưu hóa vùng trời; (5) Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; (6) Hội nhập quốc tế và khẳng định vai trò trong khu vực; (7) Tăng cường quản trị nội bộ hiện đại.
