Với mục tiêu giảm nhẹ phát thải nhà kính, bảo vệ tầng ô-dôn, đến năm 2028 Việt Nam sẽ vận hành sàn giao dịch tín chỉ carbon, kết nối với các thị trường khác ở châu Á và toàn cầu. Theo Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 07/01/2022 của Chính phủ quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn, quy định 2 giai đoạn chính trong phát triển thị trường carbon Việt Nam.
Trong đó, giai đoạn từ 2023-2027, bao gồm các nội dung: Xây dựng quy chế quản lý tín chỉ/hạn ngạch carbon, các hoạt động trao đổi hạn ngạch/tín chỉ carbon; Xây dựng quy chế hoạt động của sàn giao dịch tín chỉ carbon; Thí điểm triển khai cơ chế trao đổi bù trừ tín chỉ carbon từ năm 2025.
Giai đoạn đến năm 2028, chính thức vận hành sàn giao dịch tín chỉ carbon, kết nối thị trường carbon trong nước với các thị trường khác ở châu Á và thị trường toàn cầu.
Theo đó, từ năm 2028, các nhà máy và doanh nghiệp phải giảm thải lượng carbon hoặc mua tín chỉ carbon với lượng tương ứng để bù cho việc phát thải. Nếu không thực hiện đúng như vậy, các đơn vị có thể bị phạt hành chính.
Tại Việt Nam, tỉnh Quảng Nam là địa phương đầu tiên được Chính phủ cấp phép thực hiện dự án thí điểm triển khai tín chỉ carbon rừng.
Theo TS Michael Parsons - Cố vấn chính sách Bộ TN&MT, với diện tích rừng tự nhiên của tỉnh Quảng Nam là 466 ha, nếu một mét khối rừng tương đương với 1,1 tấn carbon thì sau giai đoạn thí điểm, dự án có thể giúp tỉnh Quảng Nam thu về 5 triệu USD mỗi năm với giá bán 5 USD/tấn CO2 tương đương (CO2e).
Tuy nhiên, sau 11 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu gỗ và các sản phẩm gỗ của Việt Nam ước đạt 14,6 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm 2021. Điều này cho thấy, việc mua và trữ tín chỉ carbon chưa thực sự hiệu quả trong việc kích thích doanh nghiệp giảm phát thải
Trong khi đó, quy định mới về sản phẩm không phá rừng của Liên minh châu Âu (EU) yêu cầu các công ty trong EU không được sản xuất hoặc nhập khẩu các sản phẩm gỗ từ các khu vực bị phá rừng sau ngày 31/12/2020. Hi vọng, quy định này sẽ là động lực thúc đẩy, kích thích Việt Nam gia tăng diện tích trồng rừng…
Cũng theo theo TS Michael Parsons, cơ hội dành cho các doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia thị trường carbon rất lớn bằng cách tham gia vào thị trường trao đổi tín chỉ carbon quốc tế. Ví dụ, thị trường tín chỉ carbon tự nguyện ở Singapore là nơi cho phép các doanh nghiệp trong nước mua tín chỉ carbon quốc tế để bù cho lượng khí thải mà họ phải trả thuế. Điều này tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào thị trường này, tiếp thị các tín chỉ carbon chất lượng cao cho các doanh nghiệp ở Singapore.
Hay doanh nghiệp Việt Nam cũng có thể trao đổi tín chỉ carbon trong nước bằng cách tránh thuế nhập khẩu tính trên khí thải…
