Mặc dù thép xây dựng của Việt Nam thời gian qua liên tục “lao dốc”, đưa giá thành sản phẩm ở mức thấp so với thời gian trước đây, nhưng kim ngạch nhập khẩu vẫn còn khá cao bởi hạn chế của ngành thép là mới chỉ đáp ứng nhu cầu xây dựng, còn thép trong lĩnh vực chế tạo, chế biến, cơ khí, hoặc công nghiệp hỗ trợ vẫn chưa thể đáp ứng được. Mặc dù những năm gần đây, ngành sản xuất thép của Việt Nam đã hạn chế sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu và đã có những bước tiến tích cực khi lần đầu tiên trong lịch sử xuất siêu thép vào năm 2021. Tuy nhiên, theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), trong 7 tháng qua, Việt Nam vẫn đang nhập siêu gần 2 triệu tấn sắt thép các loại.
Dữ liệu mới nhất từ Tổng cục Hải quan Việt Nam cho thấy, trong tháng 7, xuất khẩu sắt thép các loại của nước ta đạt mức 613.454 tấn, giảm 28,7% so với tháng 6. Trong khi đó, nhập khẩu sắt thép đạt mức 909.245 tấn, giảm 26,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng luỹ kế từ đầu năm, xuất khẩu sắt thép giảm mạnh hơn 22% trong khi nhập khẩu suy yếu gần 8%.
Mặc dù đã giảm được sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, nhưng nguồn nguyên liệu sản xuất đầu vào của ngành này đa phần vẫn phải nhập khẩu, nên giá thành sản phẩm sẽ phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố thị trường nước ngoài. Đây vẫn được xem là một trong những thách thức lớn của ngành sản xuất thép trong nước trong thời gian tới.
Nhận định về diễn biến thị trường thép nửa cuối năm, VSA cho rằng, thị trường thép sẽ còn khó khăn hơn và dự báo giá thép xây dựng trong nước sẽ tiếp tục giảm, trong khi lợi nhuận mảng xuất khẩu thép không còn tốt như trước. Giá thép xây dựng đã giảm mạnh liên tiếp, thậm chí có thể kéo dài đến hết quý III, do những yếu tố khiến triển vọng thị trường thép nửa cuối năm khá u ám, bao gồm tốc độ giải ngân đầu tư công chậm, ngân hàng siết tín dụng bất động sản, thị trường Trung Quốc vẫn chưa thể bứt phá, mùa cao điểm xây dựng đã qua…
Dưới áp lực của cả thị trường trong và ngoài nước, các doanh nghiệp thép Việt Nam cần phải tăng cường đầu tư công nghệ nhằm thúc đẩy hơn nữa sự tự chủ đối với lĩnh vực tiềm năng này.
