Trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và nhiều thay đổi về thể chế, năm 2025, Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia đã hoàn thành khối lượng lớn nhiệm vụ quy hoạch, nghiên cứu và tham mưu chính sách, tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong công tác quy hoạch và quản lý phát triển đô thị - nông thôn. Hoàn thành hơn 90 đồ án, ban hành 10 ấn phẩm hướng dẫn
Ngày 24/12, Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia (VIUP) tổ chức Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ, kế hoạch năm 2026. Báo cáo tại Hội nghị, ông Hoàng Vĩnh Hưng - Viện trưởng VIUP cho biết, trong năm 2025, VIUP đã thực hiện và tham gia hoàn thành hơn 90 đồ án quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ và UBND các tỉnh, thành phố phê duyệt.
Nổi bật trong số đó là các nhiệm vụ lớn, có ý nghĩa chiến lược như Điều chỉnh Quy hoạch chung TP. HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060; Đề án Xây dựng và phát triển kinh tế tại các vùng đặc biệt khó khăn giai đoạn 2026 - 2030, gắn với phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Các đồ án cơ bản bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý không gian lãnh thổ, sử dụng đất đô thị và nông thôn theo quy định của Luật Quy hoạch.
Một dấu ấn nổi bật trong năm 2025 là việc VIUP đã ban hành 10 ấn phẩm hướng dẫn chuyên ngành về quy hoạch đô thị và nông thôn, tập trung vào các nội dung thực tiễn đang đặt ra tại địa phương như quản lý xây dựng khu nông nghiệp công nghệ cao, kiểm soát chỉ tiêu trong quy hoạch khu du lịch, quản lý không gian cao tầng và điểm nhấn đô thị, phân vùng sử dụng đất cho quy hoạch chung đô thị, ứng dụng GIS trong quy hoạch xây dựng, đánh giá tác động hạ tầng kỹ thuật của các dự án đầu tư, quy hoạch khu công nghệ cao, quy hoạch xây dựng nông thôn mới, quy hoạch khu đào tạo, nghiên cứu và khu thể dục thể thao.
Song song với đó, Viện đã chủ trì biên soạn Dự thảo Quy chuẩn quốc gia về quy hoạch đô thị và nông thôn (QCVN 01:2026/BXD) thay thế QCVN 01:2021/BXD; đồng thời dự thảo 8 tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia (TCVN) trong lĩnh vực quy hoạch và hạ tầng kỹ thuật đô thị – nông thôn. Đây được xem là nền tảng quan trọng nhằm nâng cao tính đồng bộ, tính ứng dụng và hiệu lực của hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn trong bối cảnh mới.
Tham mưu hoàn thiện thể chế, xây dựng luật và chính sách
Năm 2025, VIUP tiếp tục khẳng định vai trò là đơn vị nghiên cứu, tham mưu nòng cốt trong công tác hoàn thiện thể chế về quy hoạch và quản lý phát triển đô thị. Viện đã tích cực tham gia biên soạn, góp ý các dự thảo Luật, Nghị định, Thông tư trong lĩnh vực quy hoạch, xây dựng và hạ tầng kỹ thuật đô thị; tham gia xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng; đồng thời là thành viên các Hội đồng thẩm định nhiệm vụ quy hoạch và đề tài nghiên cứu khoa học của Bộ Xây dựng.
Đáng chú ý, Viện còn tham gia góp ý đối với các dự thảo luật liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số như Luật Xây dựng (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, Luật Trí tuệ nhân tạo, qua đó góp phần gắn kết công tác quy hoạch với các xu hướng phát triển mới.
Theo ông Hoàng Vĩnh Hưng, nghiên cứu khoa học tiếp tục là thế mạnh của Viện VIUP trong nhiều năm qua. Riêng năm 2025, Viện đã thực hiện 6 nhiệm vụ khoa học và sự nghiệp, bao gồm 4 nhiệm vụ khoa học, 1 nhiệm vụ sự nghiệp môi trường và 1 nhiệm vụ sự nghiệp kinh tế. Đồng thời, Viện đã hoàn thành phê duyệt đề cương, dự toán cho 10 nhiệm vụ sự nghiệp khoa học trong danh mục triển khai năm 2026.
Các kết quả nghiên cứu từng bước được lồng ghép, ứng dụng vào thực tiễn lập quy hoạch, quản lý phát triển đô thị - nông thôn, góp phần nâng cao chất lượng đồ án và hiệu quả công tác tham mưu chính sách.
Bám sát Nghị quyết 06-NQ/TW, đẩy mạnh GIS và chuyển đổi số
Bước sang năm 2026, VIUP xác định tiếp tục bám sát các nhiệm vụ trọng tâm theo Nghị quyết số 06-NQ/TW và Kết luận số 224-KL/TW của Bộ Chính trị, đồng thời thực hiện hiệu quả các nghị quyết về tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động đơn vị.
Viện sẽ tập trung hỗ trợ Bộ Xây dựng và các địa phương trong hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn, quy chuẩn; kịp thời phát hiện những vướng mắc trong thực tiễn lập quy hoạch để đề xuất sửa đổi, bổ sung phù hợp với các luật hiện hành.
Một trong những định hướng lớn là đẩy mạnh ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS), dữ liệu lớn và chuyển đổi số trong công tác quy hoạch; tăng cường nghiên cứu lý luận, phản biện chính sách về quy hoạch và quản lý phát triển đô thị - nông thôn; đồng thời phát triển các chương trình nghiên cứu mới gắn với các chương trình mục tiêu quốc gia.
Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn ghi nhận những đóng góp của VIUP trong năm 2025, đặc biệt trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và những thay đổi lớn về địa giới hành chính, quy hoạch và thể chế.
Thứ trưởng nhấn mạnh, VIUP cần tiếp tục phát huy vai trò là cơ quan nghiên cứu, tham mưu nòng cốt của Bộ Xây dựng, chủ động thích ứng với bối cảnh mới, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, nhất là các vấn đề mới như không gian ngầm đô thị, đồng thời tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, GIS gắn với hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn và quy chuẩn, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị - nông thôn trong giai đoạn tới.
