Vững bước dựng xây đất nước phồn thịnh

Mỗi một mùa xuân mới được xem như một sự khởi đầu tươi sáng và rực rỡ. Xuân Nhâm Dần 2022, mùa Xuân thứ hai của kế hoạch 5 năm mới (2021 - 2025) - đang như một dòng chảy, khơi dậy sức bật mạnh mẽ trong mỗi chúng ta. Và, trong khí thế ấy, ngành Xây dựng cũng đồng hành trên con đường dựng xây đất nước ngày một phồn thịnh. Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị đã có những chỉ đạo cụ thể về những định hướng lớn của Ngành thời gian tới.

Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị cho biết, năm 2021, trong điều kiện khó khăn chung của cả nước với sự bùng phát của đại dịch Covid-19 đã tác động tiêu cực đến sức khoẻ, đời sống của nhân dân và sản xuất kinh, doanh của doanh nghiệp; nhưng với quyết tâm, nỗ lực của toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, ngành Xây dựng đã hoàn thành kế hoạch năm 2021. Hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trên các lĩnh vực được Chính phủ giao cơ bản đảm bảo và được tăng cường

Công tác xây dựng và hoàn thiện chính sách pháp luật về xây dựng tiếp tục có những đổi mới và chuyển biến tích cực; tạo lập môi trường thuận lợi, thông thoáng hơn, phân cấp mạnh cho địa phương. Theo đó, đã bãi bỏ được 03 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện; cắt giảm, đơn giản hóa 59/172 điều kiện đầu tư kinh doanh (đạt 34,3%); cắt giảm, đơn giản hóa 09 thủ tục hành chính; giảm 50% số lượng hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính gửi về cơ quan chuyên môn Bộ Xây dựng xử lý đi đối với triển khai thực hiện 41 thủ tục hành chính theo hướng ứng dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 tại Bộ phận một cửa. Đến thời điểm hiện tại, ngành Xây dựng đã đạt tỷ lệ phân cấp thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính cho địa phương ở mức cao với 67/108 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền quyết định của địa phương (đạt 62%).

Lĩnh vực quy hoạch - kiến trúc và quản lý phát triển đô thị tiếp tục được quan tâm, thực hiện có hiệu quả, tỷ lệ đô thị hóa toàn quốc đã đạt 40,5%. Công tác quản lý đầu tư xây dựng có những chuyển biến tích cực: ổn định, nề nếp hơn; chất lượng công trình cơ bản được kiểm soát, ngăn ngừa các rủi ro về chất lượng và đảm bảo an toàn công trình; công tác thanh tra, kiểm tra, thẩm tra, thẩm định thiết kế, nghiệm thu công trình và quản lý năng lực các chủ thể hoạt động xây dựng được thực hiện nghiêm túc, góp phần chống thất thoát, lãng phí.

Thị trường bất động sản được quan tâm kiểm soát. Công tác phát triển nhà ở xã hội, đặc biệt là nhà ở cho công nhân tiếp tục được quan tâm. Bộ đã kịp thời đề xuất các giải pháp, chương trình, cơ chế chính sách và nguồn lực cụ thể, khả thi trong Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2022 - 2023 được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ nhất vừa qua; là một động lực mới thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân trong thời gian tới. Công tác cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ được đẩy mạnh, với các chính sách, quy định mới tháo gỡ các vướng mắc, bất cập hiện nay thông qua việc ban hành Nghị định 69/2021/NĐ-CP ngày 15/7/20021 của Chính phủ theo đề xuất của Bộ Xây dựng.

Thị trường vật liệu xây dựng phát triển, đáp ứng nhu cầu trong nước và mở rộng xuất khẩu. Sản xuất xi măng vượt kế hoạch và tiếp tục đứng đầu ASEAN và tốp 10 thế giới về sản lượng.

Trong bối cảnh dịch bệnh, Bộ Xây dựng đã kịp thời đáp ứng những yêu cầu phát sinh của thực tiễn đòi hỏi công tác quản lý nhà nước phải điều tiết, phải tháo gỡ.

Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị chỉ rõ, trong năm 2022, ngành Xây dựng chú trọng tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong việc nghiên cứu, hình thành các công cụ quản lý, cơ chế chính sách mới để nâng cao về hiệu quả quản lý nhà nước trên tất cả các lĩnh vực: Quy hoạch, kiến trúc; hoạt động xây dựng; phát triển đô thị; hạ tầng kỹ thuật; nhà ở, bất động sản; vật liệu xây dựng… Trong đó, tập trung thực hiện 3 khâu đột phá:

Một là, hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật về xây dựng để tăng cường công tác quản lý nhà nước, đồng thời tạo môi trường thuận lợi, thông thoáng, phân cấp mạnh cho địa phương.

Trước mắt, ngay trong quý I, Bộ Xây dựng sẽ trình Chính phủ Nghị định sửa đổi các Nghị định để tháo gỡ các vướng mắc trong các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng nhằm quy định rõ, khả thi, phù hợp thực tiễn và phân cấp mạnh hơn nữa cho các địa phương trong lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc, phát triển đô thị, hoạt động xây dựng, công tác thẩm định thiết kế, dự toán…; đồng thời quy định nội dung, tiêu chí, quy trình… để kiểm tra, kiểm soát, tăng cường công tác quản lý nhà nước. Đây sẽ là một trong những đổi mới về thể chế để tháo gỡ khó khăn, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh ngành Xây dựng, hỗ trợ các doanh nghiệp sớm ổn định hoạt động sản xuất kinh doanh trong thời gian tới.

Hai là, tập trung cho công tác quy hoạch, quản lý phát triển đô thị. Bao gồm các nội dung: Nâng cao chất lượng công tác lập quy hoạch đảm bảo tầm nhìn, dự báo và tính khả thi; kiểm soát chặt chẽ công tác thẩm định quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn, chấn chỉnh địa phương về công tác quy hoạch. Tập trung rà soát, đánh giá, tổng kết việc thực hiện Luật Xây dựng (nội dung liên quan đến quy hoạch) và Luật Quy hoạch đô thị để đề xuất sửa đổi, bổ sung cho phù hợp, khả thi.

Tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật, công cụ quản lý để kiểm soát chặt chẽ quá trình phát triển đô thị đảm bảo đồng bộ, gắn kết với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nông thôn, nâng cao sức cạnh tranh khu vực đô thị, khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nhất là nguồn lực từ đất đai, từ phát triển không gian đô thị…

Ba là, đẩy mạnh công tác quản lý phát triển nhà ở, thị trường bất động sản, nhất là nhà ở xã hội, nhà cho người có thu nhập thấp, thu nhập trung bình; tăng cường quản lý đảm bảo thị trường bất động sản phát triển ổn định, bền vững.

Theo đó, sẽ tập trung sửa đổi Luật Nhà ở và Luật kinh doanh bất động sản; Xây dựng kế hoạch triển khai và đôn đốc các Bộ ngành, địa phương tập trung triển khai có hiệu quả Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2030 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; Tập trung xây dựng chính sách, tháo gỡ khó khăn để phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và nhà ở cho phân khúc thu nhập thấp và trung bình; khắc phục việc mất cân đối cung - cầu và cơ cấu sản phẩm nhà ở.

Theo dõi chặt chẽ việc triển khai Nghị định 69/2021/NĐ-CP ngày 15/7/2021 của Chính phủ về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ tại các địa phương để kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn để đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ đặc biệt tại các thành phố lớn.

Chuẩn bị và triển khai các công việc cần thiết để trong các năm tiếp theo, Bộ sẽ tập trung nguồn lực nghiên cứu, đề xuất xây dựng các dự án Luật về: Luật quy hoạch đô thị và nông thôn; Luật quản lý và phát triển đô thị; Luật cấp, thoát nước; Luật quản lý không gian ngầm... để tiếp tục tạo lập hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của ngành đồng bộ, toàn diện hơn nữa, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và điều tiết các vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn.

Hiện nay, hệ thống pháp luật về nhà ở xã hội đã khá đầy đủ, trong đó Nhà nước đã ban hành các cơ chế chính sách ưu đãi, khuyến khích các doanh nghiệp, các thành phần kinh tế trong xã hội tham gia đầu tư nhà ở xã hội, nhà ở công nhân (như: miễn tiền sử dụng đất; miễn giảm thuế VAT, thuế thu nhập doanh nghiệp; được vay vốn ưu đãi...) để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội.

Tính đến thời điểm hiện tại, cả nước đã hoàn thành 266 dự án nhà ở xã hội (gồm cả nhà thu nhập thấp và nhà công nhân), quy mô xây dựng khoảng hơn 142 nghìn căn, với tổng diện tích hơn 7,1 triệu m2. Tính riêng năm 2021 hoàn thành đầu tư xây dựng 17 dự án, quy mô xây dựng khoảng 27,8 nghìn căn hộ, với tổng diện tích khoảng 1,39 triệu m2.

Dự báo giai đoạn 2021 - 2025 nhu cầu về nhà ở xã hội khoảng 294,6 nghìn căn, tổng mức đầu tư khoảng 220 nghìn tỷ đồng, bao gồm: Nhà ở cho người thu nhập thấp khu vực đô thị khoảng 131,1 nghìn căn, tổng mức đầu tư khoảng 138 nghìn tỷ đồng; Nhà ở cho công nhân khu công nghiệp là 163,5 nghìn căn, tổng mức đầu tư khoảng 82 nghìn tỷ đồng. Nhu cầu là rất lớn, nhưng rào cản cho công tác phát triển nhà ở xã hội vẫn tồn tại nhiều, ở cả khâu thể chế chính sách và tổ chức thực hiện.

Trong thời gian tới, để tăng nguồn cung nhà ở cho người thu nhập thấp ở đô thị, nhà ở cho công nhân khu công nghiệp, hướng tới bảm đảm an sinh xã hội, Bộ Xây dựng sẽ tập trung cho công tác hoàn thiện cơ chế chính sách về phát triển nhà ở xã hội để tháo gỡ ngay các vướng mắc trong thực tiễn. Bộ Xây dựng đã trình Chính phủ hồ sơ đề nghị sửa đổi Luật Nhà ở 2014, Luật Kinh doanh bất động sản 2014, trong đó, đã kiến nghị sửa đổi chính sách về nhà ở xã hội, nhà ở công nhân để tháo gỡ các vướng mắc, theo hướng: (1) Điều chỉnh các quy định về ưu đãi cho chủ đầu tư phát triển nhà ở xã hội đảm bảo chủ đầu tư Dự án nhà ở xã hội được hưởng ưu đãi thực chất; (2) Bổ sung quy định về tài chính phát triển nhà ở xã hội theo hướng: quản lý chặt chẽ, đúng quy định pháp luật và sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn lực từ quỹ đất 20% dành cho nhà ở xã hội trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại tại các vị trí không phù hợp để đưa vào quỹ phát triển nhà ở xã hội; (3) Bổ sung quy định trách nhiệm cụ thể của các địa phương trong việc thực hiện quy hoạch, bồi thường giải phóng mặt bằng và bố trí đủ quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội, tổ chức lựa chọn đơn vị đủ năng lực để thực hiện; (4) Tách nhóm đối tượng người lao động, công nhân khu công nghiệp để có chính sách riêng và bổ sung các quy định về quỹ đất để phát triển nhà lưu trú cho công nhân trong phạm vi quy hoạch khu công nghiệp cũng như trách nhiệm của chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp trong việc đầu tư nhà lưu trú cho công nhân khu công nghiệp đó thuê; (5) Cải cách, rút gọn thủ tục hành chính trong đầu tư xây dựng cũng như trong quy trình mua - bán, xác nhận đối tượng thụ hưởng...

Chủ động hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra công tác áp dụng pháp luật về phát triển nhà ở xã hội tại các địa phương. Trọng tâm là, kiểm tra, đốn đốc các địa phương xây dựng Chương trình, Kế hoạch phát triển nhà ở tại địa phương theo Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; quyết liệt triển khai gói hỗ trợ tín dụng về nhà ở xã hội trong Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2022 - 2023 vừa được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ nhất vừa qua. Bộ Xây dựng và Thanh tra chuyên ngành Xây dựng tại các Sở Xây dựng địa phương cũng sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về phát triển nhà ở, nhà ở xã hội trong thời gian tới.

Với những định hướng rõ nét, hành động quyết liệt và hiệu quả, tiếp tục đánh dấu những bứt phá và chuyển biển mạnh mẽ của ngành Xây dựng, kịp thời đáp ứng những yêu cầu phát sinh của thực tiễn, đóng góp kết quả phát triển kinh tế - xã hội chung của đất nước trong năm 2022 và những năm tiếp theo.

 

Bài viết cùng tác giả Cẩm Tú »