Giao thông, đô thị và hạ tầng là các lĩnh vực then chốt, có khả năng tạo tác động giảm phát thải trực tiếp, nhanh và lan tỏa trong giai đoạn 2025-2035. 
Ô tô điện tăng hơn 28 lần, gần 600 công trình xanh
Biến đổi khí hậu (BĐKH) đã gây thiệt hại trực tiếp và nghiêm trọng cho Việt Nam. Riêng năm 2025, cả nước chịu ảnh hưởng của 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, làm 420 người chết, 730 người bị thương, tổng thiệt hại kinh tế ước khoảng 100 nghìn tỷ đồng. Thực tế này cho thấy ứng phó BĐKH không còn là vấn đề dài hạn mà đã trở thành yêu cầu trước mắt, gắn trực tiếp với an toàn người dân và ổn định kinh tế - xã hội.
Sau Phiên họp lần thứ năm của Ban Chỉ đạo COP26, các Bộ, ngành đã tập trung rà soát và hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật liên quan chuyển đổi xanh và giảm phát thải. Việt Nam tiếp tục tham gia các diễn đàn quốc tế về BĐKH, mở rộng quan hệ đối tác và huy động nguồn lực quốc tế cho chuyển đổi năng lượng và tăng trưởng xanh. Đến nay, Việt Nam đã huy động được khoảng 1 tỷ USD cho chuyển đổi năng lượng và 750 nghìn tỷ đồng vốn tín dụng xanh, trong đó dư nợ tín dụng xanh cuối năm 2025 tăng 10,3% so với năm 2024.
Trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, Bộ NN&MT đã xây dựng khung pháp lý phục vụ đàm phán và trao đổi tín chỉ carbon với đối tác quốc tế; triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp với kết quả bước đầu tích cực; đồng thời xây dựng Đóng góp do quốc gia tự quyết định giai đoạn 2026-2035 (NDC 3.0) theo hướng linh hoạt, phù hợp mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Đáng chú ý, trong lĩnh vực xây dựng và giao thông, Bộ Xây dựng đã trình ban hành nhiều chính sách mới nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, thu hút vốn tư nhân vào các dự án đường sắt, đường sắt đô thị, phát triển đô thị xanh, ưu tiên giao thông công cộng. Chuyển đổi phương tiện sử dụng điện có kết quả rõ rệt: từ năm 2022 đến nay, ô tô điện tăng hơn 28 lần, đạt khoảng 270.000 xe; xe buýt điện tăng 4 lần, đạt 1.187 xe. Cả nước hiện có gần 600 công trình được chứng nhận công trình xanh.
Trong lĩnh vực năng lượng, Bộ Công Thương đã triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng; thúc đẩy đa dạng hóa nguồn năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo; thiết lập khung pháp lý cho hợp đồng mua bán điện trực tiếp (DPPA); tăng cường hợp tác quốc tế trong khuôn khổ JETP và AZEC. Việt Nam đã hoàn tất thủ tục trở thành thành viên Liên minh Năng lượng Mặt trời Quốc tế (ISA) và tham gia IRENA.
Khối ngân hàng và doanh nghiệp đã có chuyển động rõ ràng. Đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng xanh đạt trên 750 nghìn tỷ đồng. Nhiều doanh nghiệp nhà nước và tư nhân chuyển hướng đầu tư vào công nghệ sạch, mô hình phát thải thấp. Các tập đoàn lớn triển khai điện gió ngoài khơi, thu hồi và lưu trữ carbon, phát triển hạ tầng truyền tải và giải tỏa công suất cho điện gió, điện mặt trời.
Xây dựng lộ trình xanh hóa, đẩy mạnh điện khí hóa phương tiện
Bên cạnh kết quả đạt được, nhiều tồn tại cần khắc phục đã được chỉ rõ như: Một số nhiệm vụ và dự án trong khuôn khổ JETP và AZEC triển khai chậm, chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng; Việc thực hiện các cam kết giảm phát thải trong NDC chưa được một số Bộ, ngành, địa phương quan tâm đúng mức; Công tác nội luật hóa cam kết quốc tế còn chậm, thiếu văn bản hướng dẫn, ảnh hưởng trực tiếp đến tổ chức thực hiện...
Nguyên nhân được xác định là nhận thức và hành động của một số Bộ, ngành, địa phương chưa quyết liệt; thể chế chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn; bối cảnh quốc tế biến động mạnh, phân mảnh và thay đổi chính sách khí hậu tại một số quốc gia đã tác động đến tiến độ triển khai trong nước.
Tại cuộc họp chiều 14/01, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính - Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26, chủ trì Phiên họp lần thứ sáu của Ban Chỉ đạo, xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới: Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế, bảo đảm phù hợp điều kiện Việt Nam nhưng hài hòa với thông lệ quốc tế; Thứ hai, xây dựng cơ chế huy động nguồn lực tài chính cho phát triển xanh, trong đó có tín dụng xanh và thị trường carbon; Thứ ba, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ giảm phát thải; Thứ tư, xây dựng mô hình quản trị quốc gia về phát triển xanh, thông minh; Thứ năm, đào tạo nguồn nhân lực cho các ngành, lĩnh vực xanh.
Nhiều nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao rất cụ thể, có mốc thời gian. Ngay sau khi phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải giai đoạn 2025-2026, Bộ NN&MT phối hợp với: Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải cho các nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép và xi măng. NDC 3.0 phải hoàn thành và trình phê duyệt trong quý I/2026. Sàn giao dịch tín chỉ carbon trong nước phải sớm được thành lập và đưa vào vận hành.
Trong giao thông, Bộ Xây dựng được giao xây dựng lộ trình xanh hóa giao thông, đẩy mạnh điện khí hóa phương tiện. Bộ Công Thương phát triển hệ thống sạc điện, bảo đảm nguồn điện và năng lượng xanh. Bộ KH&CN ban hành quy chuẩn trụ sạc điện, trụ sạc hydro. Bộ Tài chính xây dựng chính sách ưu đãi tài chính cho phương tiện và hạ tầng giao thông xanh. Các địa phương phải mở rộng giao thông công cộng sử dụng điện.
Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 không chỉ là tuyên bố, mà là cam kết hành động, đòi hỏi tổ chức thực hiện quyết liệt, phân công theo nguyên tắc “6 rõ”, gắn trách nhiệm từng Bộ, ngành, địa phương và huy động sự tham gia thực chất của doanh nghiệp, người dân.
