Bộ Xây dựng đang hoàn thiện dự thảo Thông tư hướng dẫn đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của các đô thị, hướng tới hình thành công cụ kỹ thuật thống nhất giúp địa phương nhận diện rủi ro, nâng cao năng lực ứng phó và phục hồi sau thiên tai.. Tạo cơ sở kỹ thuật nâng cao sức chống chịu của đô thị
Chiều 02/7, tại Hà Nội, Bộ Xây dựng tổ chức Hội thảo tham vấn dự thảo Thông tư hướng dẫn đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của các đô thị theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Cao Viên - Phó Cục trưởng Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) cho biết, phát triển đô thị xanh, thông minh, bền vững và có khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu là một trong những định hướng lớn đã được Đảng và Nhà nước xác định trong nhiều chủ trương, chính sách quan trọng, đặc biệt là Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam.
Thực hiện nhiệm vụ được Chính phủ giao, Bộ Xây dựng đã xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của các đô thị nhằm cụ thể hóa các yêu cầu quản lý nhà nước, đồng thời tạo hành lang pháp lý và công cụ kỹ thuật thống nhất để các địa phương triển khai đánh giá trên thực tế.
Theo ông Nguyễn Cao Viên, việc ban hành thông tư không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn giúp các địa phương chủ động nhận diện những nguy cơ, thách thức do biến đổi khí hậu gây ra đối với quá trình phát triển đô thị. Trên cơ sở kết quả đánh giá, các địa phương sẽ có căn cứ khoa học để xây dựng kế hoạch đầu tư, bố trí nguồn lực và triển khai các giải pháp nâng cao năng lực chống chịu phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Điểm mới của dự thảo là xây dựng hệ thống tiêu chí và phương pháp đánh giá theo hướng định lượng, áp dụng đối với các đô thị từ loại đặc biệt, loại I, loại II đến loại III. Việc đánh giá không chỉ phản ánh hiện trạng chống chịu của từng đô thị mà còn giúp xác định những điểm mạnh, điểm yếu trong từng lĩnh vực.
Từ đó hỗ trợ chính quyền địa phương xây dựng các chương trình hành động phù hợp, bao gồm cả công tác phòng ngừa, chuẩn bị ứng phó, duy trì hoạt động trong thiên tai cũng như phục hồi và phát triển sau thiên tai.
Với tinh thần cầu thị và trách nhiệm, Ban soạn thảo mong muốn tiếp tục nhận được các ý kiến góp ý từ các Bộ, ngành, địa phương, chuyên gia và nhà khoa học nhằm hoàn thiện dự thảo, bảo đảm khi ban hành có tính khả thi cao và phù hợp với điều kiện thực tiễn của các địa phương trên cả nước.
Hoàn thiện bộ tiêu chí để nâng cao khả năng thích ứng của đô thị
Theo Ban soạn thảo, dự thảo Thông tư gồm 11 điều và 3 phụ lục, quy định cụ thể về đối tượng, nội dung, phương pháp và trách nhiệm tổ chức đánh giá khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của các đô thị.
Đáng chú ý, dự thảo đề xuất hệ thống gồm 5 nhóm tiêu chí đánh giá, bao quát các lĩnh vực cốt lõi của quá trình phát triển đô thị, gồm: Xây dựng chính sách; cơ sở hạ tầng thiết yếu; môi trường sinh thái; năng lực xã hội; nguồn lực kinh tế, tài chính.
Trên cơ sở đó, các đô thị loại I sẽ được đánh giá thông qua 25 chỉ số thành phần; đô thị loại II gồm 27 chỉ số và đô thị loại III gồm 20 chỉ số. Kết quả được lượng hóa theo phương pháp tính điểm, đồng thời phân loại mức độ chống chịu thành bốn cấp: Tốt, khá, trung bình và hạn chế.
Dự thảo cũng quy định UBND cấp tỉnh là cơ quan tổ chức đánh giá, phê duyệt kết quả và công bố công khai trên cổng thông tin điện tử của địa phương. Đồng thời, chính quyền địa phương có trách nhiệm phân công các cơ quan chuyên môn triển khai đánh giá, bố trí nguồn kinh phí từ ngân sách hoặc các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện.
Tại hội thảo, nhiều đại biểu đánh giá việc xây dựng thông tư là bước đi cần thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, tác động trực tiếp đến quá trình phát triển đô thị trên cả nước. Tuy nhiên, để thông tư phát huy hiệu quả khi triển khai, các chuyên gia cho rằng cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chí theo hướng sát với thực tiễn; xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ phục vụ công tác chấm điểm; đồng thời làm rõ hơn việc sử dụng kết quả đánh giá trong công tác quy hoạch, quản lý và đầu tư phát triển đô thị.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đề xuất nghiên cứu lộ trình triển khai phù hợp với năng lực của từng địa phương, bảo đảm việc đánh giá được thực hiện thường xuyên, liên tục và có đủ nguồn lực để duy trì.
Phát biểu kết luận hội thảo, ông Trần Quốc Thái - Cục trưởng Cục Phát triển đô thị cho biết, trong quá trình xây dựng dự thảo, Ban soạn thảo luôn nhận được sự tham gia tích cực của các Bộ, ngành, địa phương cùng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học.
Theo ông Trần Quốc Thái, bộ tiêu chí được xây dựng theo hướng vừa phản ánh được bức tranh tổng thể về khả năng chống chịu của đô thị, vừa đi sâu đánh giá các nhóm nội dung cụ thể, bảo đảm tính toàn diện nhưng vẫn có thể áp dụng trong thực tiễn.
Quá trình xây dựng cũng được thực hiện trên cơ sở khảo sát, thu thập dữ liệu và đánh giá hiện trạng tại nhiều địa phương nhằm bảo đảm các tiêu chí có tính khả thi và phù hợp với điều kiện phát triển của hệ thống đô thị Việt Nam.
Tiếp thu các ý kiến đóng góp tại hội thảo, Cục Phát triển đô thị sẽ tiếp tục rà soát, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Thông tư trước khi trình Bộ Xây dựng ban hành. Đồng thời, đơn vị cũng mong muốn tiếp tục nhận được các ý kiến góp ý bằng văn bản từ các cơ quan, tổ chức và chuyên gia để hoàn thiện bộ công cụ đánh giá.
Theo ông Trần Quốc Thái, khi được ban hành và triển khai đồng bộ, Thông tư sẽ không chỉ hỗ trợ công tác quản lý nhà nước mà còn giúp các địa phương nâng cao khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu một cách bài bản, có hệ thống, góp phần giảm thiểu rủi ro, bảo vệ người dân và tạo nền tảng cho phát triển đô thị xanh, an toàn và bền vững trong dài hạn.
