Thứ trưởng Phạm Minh Hà yêu cầu khối trường cao đẳng thuộc Bộ Xây dựng xác định rõ vấn đề ưu tiên đào tạo, xây dựng lộ trình dài hạn về phát triển nguồn nhân lực, tránh đầu tư dàn trải. Ngày 3/2, tại Hà Nội, Bộ Xây dựng tổ chức Hội nghị công tác đào tạo khối trường cao đẳng trực thuộc Bộ nhằm đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và thống nhất phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026. Hội nghị do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà chủ trì, với sự tham dự của đại diện các đơn vị chức năng thuộc Bộ, cơ quan quản lý nhà nước có liên quan và lãnh đạo các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong toàn khối.
Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Phạm Minh Hà nhấn mạnh, trong bối cảnh số lượng cơ sở đào tạo trực thuộc Bộ nhiều, lĩnh vực ngành nghề đa dạng, yêu cầu đặt ra là công tác quản lý, tổ chức hoạt động đào tạo phải triển khai theo hướng nhanh gọn, tiết kiệm, hiệu quả; tránh dàn trải hình thức, tập trung vào những nội dung thiết thực.
Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị bám sát thực tiễn, đi sâu vào các vấn đề cốt lõi, nhất là khó khăn, vướng mắc của các trường, trên cơ sở đó tổng hợp kiến nghị để đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ.
Thứ trưởng cũng lưu ý, nhiệm vụ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là yêu cầu xuyên suốt trong giai đoạn tới, do đó các trường cần có chiến lược đào tạo phù hợp, linh hoạt và bền vững; trong đó đặc biệt quan tâm xây dựng lộ trình đào tạo tiếng Anh theo từng nhóm ngành, từng đối tượng, đáp ứng nhu cầu hội nhập và nâng cao năng lực cạnh tranh của người học.
Ổn định tổ chức, nâng cao chất lượng đào tạo
Tại Hội nghị, đại diện Vụ Tổ chức cán bộ trình bày báo cáo đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ năm 2025 của khối các trường cao đẳng trực thuộc Bộ. Theo báo cáo, trong năm 2025, Bộ Xây dựng đã ban hành kịp thời các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động giáo dục nghề nghiệp; phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ; chỉ đạo các trường rà soát, kiện toàn bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, gắn với đổi mới quản trị và thực hiện cơ chế tự chủ.
Công tác chuẩn hóa đội ngũ tiếp tục được quan tâm; tuy nhiên báo cáo cũng thẳng thắn nhìn nhận đội ngũ chuyên gia đầu ngành còn mỏng, thiếu giảng viên có thể giảng dạy bằng ngoại ngữ và tiếp cận công nghệ mới. Một số khó khăn trong thu hút nhân lực chất lượng cao vẫn tồn tại do cơ chế, thu nhập và điều kiện làm việc chưa đủ hấp dẫn, tiềm ẩn nguy cơ “chảy máu chất xám”.
Về công tác tuyển sinh và đào tạo, báo cáo nêu rõ tổng quy mô tuyển sinh năm 2025 của toàn khối đạt trên 47.000 người. Trong đó tuyển sinh trình độ cao đẳng tăng so với năm 2024, hoạt động đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn có xu hướng gia tăng nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực thực tiễn của doanh nghiệp và thị trường lao động.
Nhiều trường đã tích cực đổi mới phương thức tuyển sinh, điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng tăng cường thực hành, gắn với nhu cầu sử dụng lao động, duy trì tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm tương đối ổn định ở nhiều nhóm ngành kỹ thuật.
Báo cáo cũng chỉ ra các tồn tại, hạn chế cần tập trung tháo gỡ: hệ thống VBQPPL còn chưa đồng bộ; một số cơ chế liên quan tới tự chủ, sử dụng tài sản công, định mức kinh tế - kỹ thuật, đơn giá dịch vụ đào tạo chậm được ban hành; tuyển sinh ngành nghề truyền thống gặp khó khăn trong khi một số ngành nghề mới, nhu cầu cao lại thiếu chương trình chuẩn hóa.
Bên cạnh đó, cơ sở vật chất, trang thiết bị đào tạo tại một số đơn vị chưa được cập nhật kịp tốc độ đổi mới công nghệ; năng lực tài chính hạn hẹp do nguồn thu từ học phí hạn chế trong khi chi phí đào tạo nhóm ngành kỹ thuật đặc thù lại lớn.
Chủ động tìm giải pháp thích ứng với khó khăn
Thảo luận tại Hội nghị, đại diện các trường cao đẳng cho biết, đa số cơ sở đào tạo hiện đã hội tụ các ngành nghề gắn chặt với lĩnh vực giao thông vận tải; đồng thời chủ động mở thêm một số mã nghề mới để phù hợp nhu cầu phát triển.
Nhiều trường quan tâm công tác bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ thông qua các chương trình đào tạo, tập huấn; cử cán bộ đi học tập, trao đổi ở nước ngoài nhằm tiếp thu các kinh nghiệm quản trị và phương pháp đào tạo tiên tiến từ các quốc gia phát triển.
Một điểm nhấn được nhiều đơn vị chia sẻ là xu hướng đưa học viên, sinh viên “thực chiến” tại công trường, dự án, cơ sở sản xuất. Đây được coi là hướng đi cần thiết để người học trải nghiệm thực tế nghề nghiệp, nâng cao kỹ năng, hạn chế tình trạng học máy móc, thiếu kinh nghiệm thực tiễn, từ đó đáp ứng tốt hơn yêu cầu doanh nghiệp sau tốt nghiệp.
Trong thời gian tới, các trường bày tỏ quyết tâm thúc đẩy đào tạo chuyên sâu một số lĩnh vực trọng điểm như đường sắt, nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ các dự án trọng điểm của đất nước. Bên cạnh đó, các đơn vị đề xuất xây dựng cơ chế tổ chức hội thi kỹ năng nghề, hội thi chuyên môn hằng năm, tạo môi trường giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm và tăng cường đoàn kết trong toàn khối.
Đại diện Vụ Kế hoạch - Tài chính phân tích thêm về áp lực tự chủ đối với hệ thống trường. Theo đó, các trường cần nâng cao năng lực quản trị tài chính, chủ động đánh giá lại nguồn lực và hạn chế nội tại, đa dạng hóa nguồn thu. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy nguồn thu nhiều trường còn hạn chế, cơ sở vật chất, trang thiết bị chưa đồng bộ, gây khó khăn trong nâng cao chất lượng đào tạo và thu hút người học.
Một số ý kiến đề xuất cần có cơ chế hấp dẫn hơn trong tuyển sinh; ưu tiên chế độ, chính sách cho người lao động; tăng các hỗ trợ, ưu đãi phù hợp cho học sinh, sinh viên, nhất là các ngành nghề đặc thù.
Phát biểu kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Phạm Minh Hà yêu cầu các đơn vị rà soát tổng thể, xác định rõ vấn đề ưu tiên, tập trung xử lý các điểm nghẽn trước mắt, đồng thời xây dựng lộ trình dài hạn về phát triển nguồn nhân lực tránh đầu tư dàn trải, thất thoát, lãng phí.
Thứ trưởng giao Vụ Tổ chức cán bộ tiếp tục nghiên cứu điều chỉnh phương án tuyển sinh theo hướng phù hợp thực tiễn; đồng thời tăng cường đào tạo chuyên môn cho đội ngũ các trường, tạo cơ chế ưu đãi cần thiết. Thứ trưởng khẳng định Bộ Xây dựng sẵn sàng hỗ trợ các nội dung thiết thực mà các nhà trường kiến nghị để tháo gỡ khó khăn, nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của ngành trong giai đoạn mới.
Đối với đề xuất tổ chức hội thi, Thứ trưởng đề nghị các đơn vị xây dựng lộ trình, đánh giá cụ thể tính khả thi, bảo đảm phù hợp chức năng, nhiệm vụ và nguồn lực thực hiện. Thứ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu mỗi nhà trường cần chủ động tìm ra các giải pháp khác biệt, sáng tạo để thích ứng với khó khăn, nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần xây dựng hệ thống cơ sở giáo dục nghề nghiệp trực thuộc Bộ Xây dựng phát triển ổn định và bền vững.
