Trong bối cảnh chuyển đổi số được xác định là một trong những nhiệm vụ đột phá theo Nghị quyết 57-NQ/TW, Bộ Xây dựng đang khẩn trương triển khai Đề án thiết lập, vận hành Cổng thông tin đô thị thông minh Quốc gia, nền tảng tích hợp, công bố và chia sẻ dữ liệu đô thị quy mô quốc gia theo Điều 43 Nghị định 269/2025/NĐ-CP. 
Ngày 28/11 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn đã chủ trì Hội nghị góp ý Đề án thiết lập, vận hành Cổng thông tin đô thị thông minh Quốc gia với sự tham dự của các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ và đại diện một số cơ quan liên quan.
Tại Hội nghị, các ý kiến tập trung làm rõ phạm vi thông tin phải công bố, cơ chế phối hợp cung cấp dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương, mô hình tổ chức Tổ công tác, cùng yêu cầu đảm bảo tiến độ thử nghiệm trong tháng 12/2025.
Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo lập hệ sinh thái thông tin thống nhất, phục vụ quản lý, giám sát và hỗ trợ các địa phương triển khai mô hình đô thị thông minh một cách đồng bộ, hiệu quả.
Theo Báo cáo của Cục Phát triển đô thị, Cổng thông tin đô thị thông minh Quốc gia được định vị là cổng thông tin chuyên ngành ở tầm quốc gia, do Bộ Xây dựng chủ trì vận hành, có nhiệm vụ công bố thông tin chính thống, tiêu chuẩn - quy chuẩn, dữ liệu mở, API mở, báo cáo địa phương và danh mục dự án đô thị thông minh sử dụng vốn nhà nước.
Khung pháp lý phục vụ cho việc hình thành cổng đã được quy định rõ trong Nghị định 42/2022/NĐ-CP về cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến và Nghị định 269/2025/NĐ-CP về phát triển đô thị thông minh.
Thực tiễn thời gian qua cho thấy dữ liệu và thông tin về đô thị thông minh còn phân tán theo từng địa phương, mỗi nơi triển khai một hệ thống khác nhau, thiếu đầu mối thống nhất về tiêu chuẩn, báo cáo, mô hình điển hình và công cụ hỗ trợ kỹ thuật. Việc hình thành một nền tảng chung là yêu cầu tất yếu nhằm tăng minh bạch, hỗ trợ hoạch định chính sách, chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời tạo môi trường để doanh nghiệp công nghệ tham gia phát triển ứng dụng số trong lĩnh vực đô thị.
Để đáp ứng yêu cầu tiến độ của Thông báo 441/TB-BXD, Cục Phát triển đô thị đã đề xuất và lựa chọn phương án ban hành “Kế hoạch thiết lập và vận hành Cổng thông tin đô thị thông minh” trong tháng 12/2025, phương án phù hợp nhất về mặt pháp lý, thẩm quyền và tiến độ khi so sánh với phương án lập Đề án cấp Bộ hoặc Đề án trình Chính phủ, vốn cần nhiều thủ tục và thời gian thẩm định hơn .
Cổng thông tin sẽ được triển khai theo hai giai đoạn. Giai đoạn 1 trong tháng 12/2025 tập trung vào phiên bản đầu tiên, với các nội dung thiết yếu như công bố tiêu chuẩn - quy chuẩn, văn bản chỉ đạo, báo cáo điển hình, danh mục dự án đô thị thông minh sử dụng vốn nhà nước và thiết lập cơ chế tiếp nhận phản ánh, sáng kiến từ người dân và doanh nghiệp.
Giai đoạn 2 (2026 - 2030) sẽ hoàn thiện đầy đủ chức năng theo Điều 43 Nghị định 269, bao gồm thư viện API mở, dữ liệu mở, bộ chỉ số đô thị thông minh, Dashboard phân tích toàn quốc, báo cáo định kỳ của các địa phương và quy chế phối hợp liên ngành.
Tại Hội nghị, nhiều ý kiến góp ý từ các đơn vị trực thuộc Bộ đã được ghi nhận, trong đó nhấn mạnh yêu cầu làm rõ phạm vi thông tin, cơ chế phối hợp cung cấp dữ liệu và mô hình đồng hành kỹ thuật. Các đơn vị thống nhất cần tinh giản thủ tục hành chính, “đi vào thực chất hơn” theo chỉ đạo của Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn để kịp tiến độ công bố phiên bản đầu trong tháng 12/2025 và ra mắt dự kiến ngày 22/12.
Cùng với đó, việc xây dựng Thông tư hướng dẫn triển khai Nghị định 269 cũng đang được thực hiện theo thủ tục rút gọn, bảo đảm hoàn thành trong tháng 12/2025 như kế hoạch đã được Bộ trưởng Bộ Xây dựng phê duyệt .
Hệ thống văn bản hướng dẫn đồng bộ cùng sự ra đời của Cổng thông tin sẽ giúp hình thành nền tảng pháp lý - kỹ thuật thống nhất, hỗ trợ triển khai đồng bộ các nhiệm vụ về tiêu chuẩn, quy chuẩn, đơn giá - định mức, cơ sở dữ liệu GIS và đánh giá cấp độ trưởng thành đô thị thông minh theo Thông báo 441/TB-BXD.
Cổng thông tin đô thị thông minh Quốc gia không chỉ đáp ứng yêu cầu về công bố thông tin, minh bạch hóa dữ liệu mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn: Tạo lập không gian số dùng chung cho các tỉnh, thành phố; hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu; thúc đẩy phối hợp liên ngành và nâng cao hiệu quả đầu tư cho chuyển đổi số đô thị.
