Thị trường

Xử lý chủ đầu tư KĐT “quên” xây trường học: Phải bắt đầu từ khâu giám sát, thanh tra

Xử lý chủ đầu tư KĐT “quên” xây trường học: Phải bắt đầu từ khâu giám sát, thanh tra

Huy Thảo Huy Thảo - 10:01, 24/07/2023

Tạp chí Xây dựng - Bộ xây dựngĐể hạn chế tình trạng thiếu trường học ở các KĐT tại Hà Nội hiện nay và xử lý các chủ đầu tư các dự án KĐT chậm trễ, “quên” không xây trường học, các chuyên gia cho rằng, bên cạnh việc quan tâm đến việc quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch phù hợp với tình hình thực tế, thì công tác giám sát, thanh tra cũng là nhiệm vụ quan trọng nhằm sớm phát hiện và xử lý vi phạm.

Chuyện cũ luôn “nóng”

Theo khảo sát, tìm hiểu của phóng viên Tạp chí Xây dựng, trên địa bàn Hà Nội hiện nay tồn tại nhiều dự án KĐT có quy hoạch đất xây dựng nhà trẻ, trường học, tuy nhiên các chủ đầu tư các dự án lại chậm trễ, thậm chí “quên” trách nhiệm xây dựng trường học theo quy hoạch đã được duyệt.

Có thể kể đến một số KĐT tại Hà Nội có quỹ đất quy hoạch xây dựng nhà trẻ, trường học như: KĐT mới Cầu Bươu (huyện Thanh Trì), KĐT Thành phố giao lưu, KĐT mới Cổ Nhuế - Xuân Đỉnh (quận Bắc Từ Liêm); KĐT Thanh Hà (huyện Thanh Oai và quận Hà Đông), Khu chức năng đô thị Ao Sào, Khu nhà ở Vĩnh Hoàng, KĐT mới Pháp Vân - Tứ Hiệp (quận Hoàng Mai); KĐT Vân Canh (huyện Hoài Đức)... nhưng chủ đầu tư các dự án này lại "ngó lơ" việc này. Từ đó, đã tạo những áp lực không nhỏ cho xã hội, cộng đồng.

Phụ huynh bốc thăm giành suất vào Trường mầm non Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai (Ảnh: Th.H)

Trong số các dự án nói trên, có những dự án đầu tư xây dựng KĐT, nhà ở đã bàn giao hơn 10 năm nay nhưng hiện tại chủ đầu tư vẫn chưa xây dựng nhà trẻ, trường học theo quy định.  

Đơn cử như dự án KĐT mới Cầu Bươu do Công ty Cổ phần Kinh doanh phát triển nhà và đô thị Hà Nội (HANHUD) làm chủ đầu tư nằm trên địa bàn các xã: Thanh Liệt, Tân Triều và Tả Thanh Oai.

Dự án được khởi công từ năm 2007 và bàn giao các công trình cho khách hàng từ những năm 2011 nhưng đến nay 2 lô đất (1 lô đất tại xã Thanh Liệt, 1 lô đất tại xã Tân Triều) được quy hoạch làm trường học vẫn đang bỏ hoang, sử dụng sai mục đích. Trong đó, lô đất trên địa bàn xã Thanh Liệt một phần được sử dụng làm kho xưởng, một phần bỏ hoang. Còn lô đất tại xã Tân Triều được quây rào làm bãi đỗ xe.  

Lý giải cho thực tế này, ông Nguyễn Văn Lăng, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Triều xác nhận có lô đất quy hoạch nhà trẻ tại KĐT mới Cầu Bươu thuộc địa bàn xã Tân Triều hiện đang chậm triển khai. Tuy nhiên, ông Lăng thừa nhận không nắm hồ sơ của dự án nhà trẻ này do chủ đầu tư không gửi về chính quyền địa phương . 

Cuối năm 2022, mặc dù Thanh tra Sở Xây dựng Hà Nội có tiến hành kiểm tra về những khu đất nằm trong dự án KĐT mới Cầu Bươu chưa triển khai, nhưng theo ông Lăng qua kiểm tra lô đất quy hoạch làm nhà trẻ hiện trạng vẫn là đất trống và không thấy có kiến nghị gì.

Tương tự, tại quận Hoàng Mai, trên địa bàn phường Hoàng Liệt có 33 ô đất quy hoạch có chức năng trường học nhưng hiện nay mới chỉ mới có 15 ô đất được đầu tư, còn 18 ô chưa được đầu tư xây dựng.

Tại KĐT Thanh Hà - Cienco5 theo quy hoạch có 23 ô đất quy hoạch xây dựng trường học, bao gồm 21 ô đất xây dựng trường mầm non, tiểu học, THCS, 2 ô đất xây dựng trường THPT.  

Tuy nhiên, đến nay việc triển khai xây dựng trường học tại KĐT này vẫn “ì ạch” chưa thể thực hiện theo kế hoạch do nhà đầu tư chưa bàn giao các ô đất quy hoạch xây dựng trường học để đầu tư xây dựng.

Dự án quy hoạch nhà trẻ tại KĐT mới Cầu Bươu đang sử dụng sai mục đích làm bãi đỗ xe.

Theo báo cáo giám sát của Thường trực HĐND TP Hà Nội năm 2022, Thành phố đang triển khai 266 dự án KĐT, khu nhà ở quy mô từ 2 ha trở lên. Trong đó, có tới 168 dự án chưa hoàn thành hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, chiếm tỷ lệ 63%.

Trao đổi về việc các chủ đầu tư dự án KĐT chưa quan tâm hoặc bỏ quên trách nhiệm xây dựng trường học, ông Nguyễn Thế Điệp - Phó Chủ tịch CLB bất động sản Hà Nội cho rằng, khi phê duyệt quy hoạch bao giờ cũng có trường học, nhưng trong quá trình thực hiện, có thể chủ đầu tư xin điều chỉnh quy hoạch, rồi vướng giải phóng mặt bằng, khó khăn về kinh phí, nguồn vốn, quản lý, giám sát của các cấp chính quyền chưa chặt... Và vì nhiều lý do nên nhiều chủ đầu tư “quên” việc triển khai xây dựng trường học.

Việc này không chỉ có nguyên nhân phần lỗi từ doanh nghiệp mà còn có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan khác. Bàn luận về vấn đề trên, GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã chia sẻ, không ít chủ đầu tư chỉ quan tâm đến việc xây nhà để bán, đầu tư khu vực thương mại sinh lợi nhuận, còn các công trình như trường học lại không được quan tâm dẫn đến tình trạng thiếu trường lớp tại các khu vực có nhiều chung cư, KĐT.

Thậm chí, khi điều chỉnh quy hoạch, quy mô dân số tăng lên gấp đôi nhưng diện tích đất không tăng thêm sẽ làm mất cân đối. Cá biệt, có những nơi khi điều chỉnh quy hoạch thì chuyển luôn cả trường học sang vị trí khác.  

Giải pháp của TP Hà Nội                               

Để giải quyết bài toán thiếu trường học, chậm xây dựng trường học ở các KĐT tại Hà Nội hiện nay, đồng thời đưa giải pháp giải quyết tình trạng này, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng yêu cầu, chủ đầu tư dự án KĐT phải xây dựng hạ tầng trường học, bệnh viện trước mới cho xây nhà, bán nhà.

Đặc biệt, đối với các dự án sử dụng đất chậm triển khai, vi phạm quy định, Thành phố đã rà soát và tiến hành thu hồi. Thậm chí, dừng và huỷ ngay quyết định giao đất.

Trong năm 2023 và 2024 và các năm tiếp theo, TP Hà Nội đề xuất một số giải pháp giải quyết tình trạng thiếu trường học. Trong đó, đẩy nhanh tiến độ xây dựng và thành lập mới, sửa chữa cải tạo các trường THPT công lập giai đoạn 2021-2025 đã được UBND Thành phố ghi vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025.

Đồng thời, rà soát những ô đất đã quy hoạch xây dựng trường học các cấp trong các KĐT, khu nhà ở trên địa địa bàn Thành phố, đặc biệt tại những nơi thiếu trường, lớp học. Tham mưu UBND Thành phố cho thu hồi các dự án chậm tiến độ trong việc xây dựng trường học giao lại cho UBND các quận, huyện, thị xã xây dựng trường học công lập.

Bên cạnh đó, xây dựng quy hoạch mạng lưới trường trên địa bàn TP Hà Nội đến năm 2023, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó nêu rõ vị trí ô đất, diện tích, quy mô trường lớp. Mặt khác, tiếp tục ưu tiên dành quỹ đất sau khi di dời các cơ quan, xí nghiệp, nhà máy, trường trung cấp, trường CĐ và trường ĐH ra khỏi khu vực nội đô để xây trường học công lập nhằm, đặc biệt tại khu vực nội đô, khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh.

Ảnh minh họa: Internet.

Ngoài ra, đẩy mạnh công tác xã hội hóa, huy động nguồn lực xã hội, tiếp tục đẩy mạnh chính sách khuyến khích các doanh nghiệp, tổ chức và các cá nhân đầu tư xây dựng mới các trường ngoài công lập, trường có yếu tố nước ngoài nhằm giảm gánh nặng ngân sách, góp phần nâng cao chất lượng cơ sở vật chất trường học.

Được biết, giai đoạn 2021-2025, HĐND TP Hà Nội đã phê duyệt 7 dự án xây dựng và thành lập mới trường THPT trên địa bàn Thành phố.

Giám sát chặt, quy rõ trách nhiệm

Đánh giá về thực trạng nhiều KĐT tại Hà Nội hiện nay thiếu trầm trọng nhà trẻ, trường học, KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam nhìn nhận, trong quy hoạch TP Hà Nội đã tính toán đầy đủ đến số lượng học sinh, số trường học và những quy chuẩn để  thực hiện.

Tuy nhiên, do dân số Hà Nội tăng lên rất nhanh vượt quá giới hạn của quy hoạch, ví dụ năm 2020 quy hoạch dự kiến 7,9 triệu người nhưng thực tế đã là 8,3 triệu người. Bên cạnh đó, dân số tăng tự do tạm thời (không phải là thường trú) rất nhiều mà không quản lý được.

Đồng thời, cơ chế chính sách hiện nay chưa phân rõ ra là trường công lập hay trường dân lập đầu tư xây dựng như thế nào. Trong khi đó, những người thu nhập trung bình, thu nhập thấp lại không đủ điều kiện cho con vào học các trường dân lập.

Từ những phân tích trên, KTS Đào Ngọc Nghiêm cho rằng, để xử lý các chủ đầu tư KĐT tại Hà Nội chậm trễ, “quên” không xây trường học, bên cạnh việc quan tâm đến công tác quy hoạch, điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với tình hình thực tế, thì công tác giám sát, thanh tra cũng là nhiệm vụ quan trọng để có thể phát hiện các vi phạm, xử lý kịp thời. KTS Đào Ngọc Nghiêm nhấn mạnh, công tác này phải thực chất và xử lý kịp thời nếu không vấn đề này vẫn sẽ cứ tiếp tục chậm trễ.

 “Chúng ta chỉ mới có quy định cứ xong đủ hạ tầng kỹ thuật là được, chứ chưa đề cập đến hạ tầng xã hội. Do đó, bây giờ phải bổ sung thêm quy định phải có đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, nhất là trường học thì mới cho chủ đầu tư cho phép người dân vào ở. Để làm tốt điều này, công tác giám sát, thanh tra xử lý là vấn đề quan trọng” - KTS Đào Ngọc Nghiêm chia sẻ.

Bên cạnh đó, KTS Đào Ngọc Nghiêm lưu ý, TP Hà Nội cần tăng cường ưu tiên ngân sách để đầu tư xây dựng trường học, đồng thời điều chỉnh lại quy hoạch bởi vì dân số đã tăng lên. Mặt khác, chú trọng, quan tâm đến việc quản lý dân số và xử lý vi phạm. Nếu giải quyết được hai vấn đề này chúng ta sẽ giải quyết được đủ chỗ học.

Để giải quyết vấn đề trên, ông Nguyễn Thế Điệp - Phó Chủ tịch CLB bất động sản Hà Nội cho rằng, cần sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền địa phương, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong việc kiểm tra giám sát đối với các dự án xây dựng trường học trên địa bàn.

Trong đó có vai trò của công tác thanh tra, kiểm tra, của cơ quan quản lý và các cấp chính quyền địa phương. Khâu nào chưa hoàn chỉnh thì phải bổ sung, hoàn thiện thể chế, hoàn thiện các quy định, hành lang pháp lý.

“Cần phải có quy định cụ thể về thời hạn, hoặc cam kết từ chủ đầu tư về thời gian triển khai xây dựng trường học. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền bám sát, đôn đốc, kiểm tra các cam kết của chủ đầu tư. Đồng thời, phải có chế tài xử lý rõ ràng” - Phó Chủ tịch CLB bất động sản Hà Nội nhấn mạnh.   

Câu chuyện Hà Nội thiếu nhà trẻ, trường học những năm qua là câu chuyện cũ nhưng vẫn luôn “nóng” bỏng, thời sự và thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân, dư luận, vì thế, để giải bài toán trên của Hà Nội, GS.TS Hoàng Văn Cường cho rằng, cần phải siết chặt khâu quản lý quy hoạch cũng như quá trình đầu tư xây dựng, điều chỉnh quy hoạch.

 

Ý kiến của bạn