Giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 còn chậm và chưa đồng đều. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu siết chặt kỷ luật thực thi, gắn trách nhiệm người đứng đầu và xử lý dứt điểm tình trạng “vốn chờ dự án”.
14 Bộ và 22 địa phương chưa phân bổ hết kế hoạch vốn
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến hết ngày 31/3/2026, giải ngân vốn đầu tư công đạt 11% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn cùng kỳ năm 2025 cả về tỷ lệ và giá trị tuyệt đối.
Tuy nhiên, tiến độ giải ngân chưa đồng đều; vẫn còn 14 Bộ, cơ quan trung ương và 22 địa phương chưa phân bổ chi tiết hết kế hoạch vốn; nhiều đơn vị có tỷ lệ giải ngân dưới mức trung bình cả nước.
Nguyên nhân chậm giải ngân được xác định chủ yếu là do yếu tố chủ quan. Kỷ luật, kỷ cương hành chính ở một số nơi chưa nghiêm; công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện chưa thật sự quyết liệt, sâu sát; thiếu quyết tâm chính trị, vai trò người đứng đầu chưa được phát huy đầy đủ.
Bên cạnh đó, công tác chuẩn bị đầu tư còn nhiều hạn chế, dẫn đến tình trạng có vốn nhưng không có dự án đủ điều kiện để giao vốn. Công tác đền bù, GPMB, tái định cư tại một số địa phương còn chậm; việc tuyên truyền, giải thích cho người dân còn hạn chế, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai và giải ngân.
Cá thể hóa trách nhiệm gắn với đánh giá cán bộ
Để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng “hai con số”, tại Văn bản số 401/TTg-KTTH ngày 13/4/2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các nghị quyết, kết luận của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các công điện và văn bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công.
Thủ tướng yêu cầu xác định giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu, là tiêu chí quan trọng để đánh giá, xếp loại chất lượng đối với tập thể, cá nhân theo Quy định số 366-QĐ/TW ngày 30/8/2025 của Bộ Chính trị.
Trên tinh thần đó, các Bộ, ngành, địa phương phải phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Phân loại dự án, điều chuyển vốn theo tiến độ giải ngân
Cùng với đó, các Bộ, ngành, địa phương phải xây dựng kế hoạch tiến độ giải ngân của từng dự án theo từng tuần, tháng, quý và cả năm; tăng cường đôn đốc, kiểm tra, giám sát; kịp thời xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý ngay các khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Việc bố trí cán bộ có đủ năng lực chuyên môn để đáp ứng yêu cầu quản lý, triển khai dự án cũng được đặt ra như một yêu cầu cụ thể.
Một trọng tâm khác là khẩn trương phân bổ, giao chi tiết toàn bộ kế hoạch vốn đã được giao; thường xuyên rà soát tình hình giải ngân đối với từng dự án, xác định rõ những tồn tại, yếu kém ở từng khâu để có giải pháp xử lý kịp thời, nhất là đối với công tác giải phóng mặt bằng, nghiệm thu, thanh quyết toán và bảo đảm nguồn nguyên vật liệu.
Tiến hành phân loại dự án theo mức độ giải ngân, kịp thời điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án giải ngân tốt, có nhu cầu bổ sung vốn theo đúng quy định.
Đối với các trường hợp không sử dụng hết số vốn đã được giao, các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương phải khẩn trương báo cáo rõ lý do, nguyên nhân, gửi Bộ Tài chính và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20/4/2026.
Nâng cao chất lượng chuẩn bị đầu tư, khắc phục “vốn chờ dự án”
Về lâu dài, yêu cầu đặt ra là nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư, khắc phục triệt để tình trạng “vốn chờ dự án”; đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công.
Các tổ chức, cá nhân thực hiện tốt sẽ được kịp thời khen thưởng. Ngược lại, các trường hợp gây chậm tiến độ sẽ bị xử lý nghiêm, kể cả thay thế cán bộ yếu kém, gây nhũng nhiễu, tiêu cực.
Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan, địa phương rà soát, tổng hợp, đề xuất phương án điều chuyển vốn và xử lý các trường hợp chậm phân bổ trong tháng 5/2026.
Các Bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong triển khai các dự án đầu tư công.
Tóm lại, yêu cầu đặt ra của Thủ tướng Chính phủ không chỉ là đẩy nhanh tiến độ giải ngân, mà còn là siết chặt kỷ luật hành chính, nâng cao chất lượng chuẩn bị đầu tư và hiệu quả tổ chức thực hiện ở từng khâu, từng cấp.
